أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

7

قانون ( فارسى )

نشانيهاى بد اگر شخص سم خورده غش كرد ، كرهء چشمهايش برگشت و سياهى ناپديد شد ، اميد به زنده ماندنش نيست . اگر از اثر سم خوردن چشم سرخرنگ شد ، زبان بيرون زد و فروهشت و نبض از كار افتاد ، همگى دليل بر مرگ مسمومند . اگر سم خورده عرق سرد كرد ، دليل بدحالى است و كمتر اميد به زنده ماندنش هست . علاج مسموميت مسألهء مهم و حياتى در علاج كسى كه سم خورده است زود به داد رسيدن و بىدرنگ به علاج پرداختن است . همين‌كه كسى احساس كرد كه سم خورده ، بايد قبل از آنكه تأثير سم بدن را فرا گيرد و انتشار يابد ، آب ولرم و روغن كنجد و روغن زيتون بخورد و خود را قى دهد و تا مىتواند اين كار را ادامه دهد . و اگر اين داروى قى كردنى همراه با كمى شبت و بورك باشد بهتر است . همچنين خوب است اگر صمغ فيلزهره را در روغن زيتون و پيهء غاز مخلوط كند و بخورد و قى كند . در هرحال شخص مسموم هر دارويى را كه بايد بخورد و قى كند ، بايد همراهش آب زياد بنوشد . غذاى زياد تا ممكن است بخورد ؛ كه اگر غذاى زياد بخورد ، حتى اگر قى هم نكند باز تا اندازه‌اى از اثر سم مىكاهد و بر آن چيرگى مىيابد . اگر سم خورده چيزهايى را كه بايد بخورد و خورد و تا امكان داشت قى كرد ، بعد از قى كردن شير به حد زياد بنوشد كه اثر سم را خنثى مىكند و اگر شير را نيز قى كند زيانى ندارد . اگر بزر گزنه را با روغن حيوانى بپزند و بخورند و قى كنند ، سم با قى كرده و با مدفوع اسهالى از بدن بيرون مىرود . بعد از اين پاكسازى از بالا و پايين ، شير بنوشند و اگر كره بخورند از شير بهتر است . آب‌پز بزركتان بخورند خوب است . پيه گداختهء غاز در شراب شيرين ريزند و به هم زنند و بخورند . آب خاكستر چوب تاك بخورند خوب است . بعد از قى ، سم خورده لازم است كه حقنه شود . بويژه اگر احساس كرد كه درد ناشى از سم به پايينهاى بدن رسيده است حتما بايد حقنه شود . اگر پريشان حالى سم خورده را بيش از حد متوقع ديدى ، چيزهايى به وى بده كه در آن واحد هم قى كند و هم اسهال شود . و در هيچ حالتى نبايد از خوردن شير غافل باشد . اگر پادزهر موسوم به پادزهر گل مهرزده را تناول كند ، در خنثى كردن اثر سم بسيار خوب است . بويژه اگر از همان اوايل سم خوردگى اين پادزهر را بخورد قى مىكند و سم درسته با قى كرده بيرون مىجهد . اينك تركيبات دارويى پادزهر گل مهرزده .