أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
247
قانون ( فارسى )
چهار مثقال ، سنبل چهار مثقال . حماما ( هل ) و زعفران از هريك چهار مثقال ، افيون ده مثقال . همهء اين داروها را كوبيده و ساييده و بيخته در عسل كف گرفته بسرشند و در ظرفى بگذارند و نگهدارند ؛ بعد از شش ماه مىتوانند وقت نياز از آن استفاده كنند . در تركيبات سوطيرا گفتيم شش مثقال قرص ادرومعموا وارد باشد ، تركيب ادرومعموا بدين قرار است : نسخه : هل ، قندول ، كوشنه ، نى نهاوندى ، ميخك ، فلفل و ننه حوا از هريك سه مثقال ، دارچين ، مصطكى و زعفران از هريك شش مثقال ، روناس يك مثقال ، سنبل الطيب ( علف گربه ) و ساذج هندى هر يك هفت مثقال ، مرّ شش مثقال . همهء اين داروها كوبيده و ساييده و بيخته در شراب صاف يا در بدل شرابهاى ذكر شده بسرشند و قرصهايى به وزن يك مثقال از آن سازند و در سايه خشك كنند و به كار برند . 16 - معجون بزرگ دارو اين معجون از داروهاى بسيار مهم به شمار مىآيد و طبيبان ايرانى آن را ابتكار كردهاند . اين دارو كار ترياق ، فلونيا و شليثا را انجام مىدهد و در علاج بيمارى قولنج بسيار سودمند است . داروهاى تركيبى كه در معجون بزرگ دارو به كار رفتهاند از اين قرارند : نسخه : زعفران و بزربنگ سفيد هريك چهار مثقال ، افيون و فربيون ( شير شير سگ ) هريك بيست درهم ، سنبل و ميعه سايله هريك هشت مثقال ، ساذج هندى و ميخك هريك چهار درهم ، فلفل سفيد دو درهم ، مرواريد ناسفته ، نشادر ، بزر سداب كوهى ، مشك ، كافور ، قاقله ، دارچين و دارچين ختايى از هريك يك درهم ، كوشنه هشت درهم ، بزر سپند ، عاقرقرحا و فلفل دراز از هر يك چهار درهم ، سكبينه ، گند بيدستر و گاو شير از هريك دو درهم ، زنجبيل بيابانى ، درونه و روغن بلسان هريك هشت درهم . در نسخهاى به خط سريانى و در نسخهء ديگرى به خط فارسى ، مرّ به وزن چهار درهم در تركيب وارد است و كافور از يك درهم به چهار درهم رسيده است . داروهاى خشك و كوبيدنى را بكوب و بساى و ببيز ! بقيه را در شراب سياه انگورى ( طلاء ) بر آتش پخته بريز كه بخيسند . سپس همه را باهم در عسل بسرش و بگذار شش ماه دست نخورده بماند و بعد از شش ماه استعمال شود . هربار مقدار تناولى به اندازهء يك عدد گردو باشد كه با آب ولرم بخورند .