أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
241
قانون ( فارسى )
شبت را هم با گوشت مار در ديزى ريزى خوب است كه در پختن مار كمك مىكند . بگذار گوشت مار بپزد تا كاملا از هم مىپاشد و به آسانى بشود گوشت را از استخوان جدا كرد . گوشت را جدا كن و با استخوان كارى نداشته باش ! گوشت را در هاون بريز و خوب بكوب تا كاملا نرم و درهم آميخته مىشود . گويند بايد كسى كه گوشت مار را در هاون مىكوبد در آن هنگام تا كوبيدن تمام مىشود ، روغن بلسان به بينى كشد و انگشتها را با روغن بلسان چرب كند . بعد از آنكه گوشت مار خوب كوبيده شد ، كعك در آن مخلوط كن ! براى اين كعك مخلوط كردن نسخههاى متعدد هست كه نسخهء اندروماخس از همه بهتر است . بعد از مخلوط كردن و درهم سرشتن گوشت مار و ساييدهء كعك ، قرصهاى تنك و نازك از آن بساز و در سايه بگذار تا خشك مىشوند . نبايد به هيچ وجه چه در هنگام كوبيدن و چه بعد از كوبيدن و قرص شدن يك ذره آفتاب بر آن آيد و بايد هميشه در سايه باشد . اگر كمترين تابشى از آفتاب بر آن بتابد خاصيت گوشتش از بين مىرود و به كار دارو نمىآيد . كه اين گوشت و به اصطلاح قرصهاى ماران در علاج مار گزيدگى و مسموم شدن از سمخوردگى به كار مىآيند و بهره مىدهند . 5 - قرص پياز دشتى « 1 » پياز دشتى سبز را كه بسيار درشت نباشد امّا سنگين و پرمغز باشد بياور و گل اندود كن و با شراب بيالاى و در ديگ بر آتش بگذار تا مىپزد يا تنور خوب برافروخته و سرخ شده را از خاكستر تخليه كن و پياز دشتى برگزيده را در آن بريان كن و يا بر منقل نانپزى بر اخگر برشته گردان و هرگاه آن را از آتش برگرفتى مغزش ( قسمت وسطش ) را بيرون آور و خوب بكوب و با آرد تازهء گاودانه درهم بسرش ! مرحوم اندروماخس دو برابر پياز دشتى آرد گاودانه مىآورد و با پياز دشتى مىسرشت ، امّا برخى آن را با يك برابرش آرد گاودانه مخلوط مىكنند . هرگاه پياز دشتى برشته را با آرد گاودانه سرشتى ، دستت را با روغن گل چرب كرده و شروع به قرص ساختن كن ، قرصهاى تنك و نازك از آن بساز و خشك كن و چنان كه قرص ماران را نگهدارى مىكنى اين قرصها را نگهدار ! 6 - قرص اندروخورون پوست بيخ قندول شش مثقال ، نى نهاوندى ، كوشنه ، چوبكهاى ساقهء بلسان ، برباله ، مو - كه گياهى است - حماما ( هل ) ، مصطكى ، بابونهء چشم گاوى سفيد و بلسكى از هريك شش مثقال ، شكوفهء گورگياه ، بيست مثقال ، راوند و دارچين ختايى از هريك بيست مثقال ، مرّ بيست و چهار مثقال ، سنبل هندى شانزده مثقال ، ساذج شانزده مثقال ، زعفران دوازده مثقال . همه را بكوب و
--> ( 1 ) - پياز دشتى : پياز موشى ، اسقيل ، اشقيل ، عنصل . در زبان كردى آن را پيازه خوگانه گويند - م .