أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

239

قانون ( فارسى )

بيابانى ، زعفران ، فلفل دراز ، زنجبيل ، پونهء كوهى ، كرفس كوهى ، بنطافلون بيابانى - كه همان گياه پنج برگ است - راوند چينى ، كوشنهء تلخ سفيد ، اسطوقدوس ، فلفل سفيد ، مشك طرامشيع ( نوعى پونهء كوهى ) ، شكوفهء گورگياه ، سقز درخت بنه ، لبانه ، دارچين ختايى و سنبل از هريك شش مثقال ، كوشاد ، تخم ترتيزك بابلى ، ميعه سايله ، كاشم ، سنبل رومى ، بزر نانخواه ، ( ننه حوا ) ، ماشدارو ، كمادريوس ( بلوط زمينى ) ، بيخ زير خاك شدهء شنگ ، ساذج ، رازيانهء شامى ، بلسكى ، تكه‌هاى مو - كه گياهى است - بزر كرفس ، بزر رازيانه ، گل مهرزده ، زاج زرد بو داده ، حماما ( هل ) ، گياه هزارچشم ، سوسن زرد ، دانه‌هاى ثمر بلسان ، اقاقيا ، صمغ عربى و كراويا ( شاه‌زيره ) از هريك چهار مثقال ، ارونه ، بارزد ، گاو شير ، سكبينه ، قير يهودى ، لوفا ، زراوند غلتان و گند بيدستر از هريك دو مثقال . در بعضى از نسخه‌هاى اطباى ايرانى چند دارويى بر داروهاى فوق افزوده شده است كه از اين قرارند : حبق رودخانه‌اى كه همان مصطكى است ، كتيرا ، عود الصليب ، زراوند دراز ( زراوند سبز - نسخه . ) ، گياه آذربويه ، مصطكى و بزر بنگ از هريك دو مثقال . كه همه باهم هفتاد دارو مىشوند و با عسل مىشود هفتاد و يك دارو . عسل بايد دو برابر همهء داروها باشد . همهء داروهاى ترياق با عسل مىشوند يكهزار و چهارصد و سى و چهار مثقال . زعفران را تنها بكوب و مرّ و افيون و لبانه را هريك جداگانه بكوب ! اين كوبيدهء مر و افيون و لبانه را در شراب انگورى ( طلاء ) كه مدت يك شب بر آتش پخته باشد بريز تا در آن بخيسند . سقز بنه و بارزد در روغن بلسان حل شوند . زاج زرد را به تنهايى بكوب بعد از آن ساير داروها را بكوب و ببيز و همه را در عسل كف گرفته بسرش و در وقت سرشتن با هاون خوب بساى تا بسيار خوب درهم آميزند ؛ آنگاه در ظرفهاى شيشه‌اى يا چينى بريز و نگهدار و بعد از چهار سال شروع به استعمال آن كن و در معالجات به كار ببر ! مقدار تناولى كامل وزن يك درهم با آب ولرم است كه ناشتا بخورند . 3 - نسخهء سوم ترياق فاروق قرص پياز دشتى چهل و هشت مثقال ، قرص ماران بيست و چهار مثقال ، فلفل دراز بيست و چهار مثقال قرص اندروخورون بيست و چهار مثقال ، گل سرخ خشكيدهء كاسبرگ بركنده دوازده مثقال ، بيخ سوسن آسمان‌گون دوازده مثقال ، شيرين‌بيان دوازده مثقال ، بزر شلغم بيابانى دوازده مثقال ، سير صحرايى دوازده مثقال ، چوبكهاى ساقهء بلسان ده مثقال ، دارچين دوازده مثقال ، افيون دوازده مثقال ، قارچ چمنى دوازده مثقال ، روغن بلسان ده مثقال ، فلفل سفيد شش مثقال ، راوند چينى شش مثقال ، بزر كرفس چهار مثقال ، مر صاف و بىآلايش شش مثقال ، كوشنهء تلخ شش مثقال . زعفران شش مثقال ، دارچين ختايى شش مثقال ، سنبل هندى شش مثقال ، فلفل سياه بيست و چهار مثقال ، مشك طرامشيع ( نوعى از پونهء كوهى ) شش مثقال ، گندناى كوهى ، شكوفهء گورگياه ، پونهء كوهى ، كندر نر و اربه از هريك شش مثقال ، اسطوقدوس