أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

217

قانون ( فارسى )

فصل سوم لاغر شدن اگر كسى بيش از حد طبيعى چاق است و مىخواهد لاغر گردد ، نمونهء علاج كاملا روشن است هرچه براى چاق كردن لازم است عكسش چاق را لاغر مىكند . اندازه غذايى را كه عادت دارند بخورند نخورند ، كم بخورند ، بعد از غذا خوردن به حمام بروند ، ورزش بسيار خسته‌كننده بكنند ، غذا از نوعى باشد كه نيروى غذايى به بدن نمىدهد و از نوعى باشد كه غذاى خشك به تن برساند و مزاج را خشك گرداند . يا چيزهايى بسيار تندمزه ، شورمزه بخورند . عدس ، ترشىهاى سركه‌اى و غيره بخورند . نان با سپوس و نان جو بخورند . ديگ ابزارهاى بسيار تند و گرم در آش غذاى خود ريزند . اگر غذاشان بسيار چرب باشد به كم كردن غذا كمك مىكند ؛ زيرا از غذاى بسيار چرب زود سير مىشوند . بويژه براى چاقهايى كه اشتهاى خوراكشان ناتوان و كم است . شبانه‌روز يك وعده غذا بخورند و كوشش كنند هرگاه مادهء چاق‌كننده در بدن جمع آمد بگدازد و از بين برود . ورزش شديد و بسيار پرحركت كنند كه گوشت متخلخل و سست بدن به گوشت سخت و فشرده برهم تبديل شود . لباس زير بپوشند ، رختخوابشان زبر باشد ، به جاى آب سرد آب گرم بنوشند و از هواى سرد به هواى گرم منتقل شوند . در سرما خود را نپوشانند تا سوراخهاى ريز پوست ترنجيده شوند و پوست بدن سفت گردد و به لرزش افتد ؛ كه در اين حالت بدن پذيراى غذا نمىشود و از تحليل رفتن ميانه‌رو جلوگيرى مىكند ؛ كه اين تحليل رفتن پيشاهنگ جذب شدن غذا به بدن است . اگر فصل تابستان است خود را نپوشانند و به زير آفتاب بروند تا گدازيدن از بدن بيش از آن باشد كه جذب مىشود . پاكسازى از طريق قى كردن نامناسب براى لاغر شدن كمك است . منظورم از نامناسب آن است كه اگر قى كردن به حالت اعتدال قبل از غذا خوردن يا بعد از غذا خوردن باشد انسان را چاق مىكند ؛ اما اگر قى كردن بيش از حد متوقع باشد لاغركننده است . بايد مزاج بدن را برعكس مزاجى درآورد كه از آن چاق مىشوند . مثلا اگر مزاج سرد مناسب چاق شدن است ، بايد مزاجش گرم شود . اگر حرارت مزاج بر مرام و معتدل است ، بايد كارى كنند كه مزاج مايل به سردى شود . يا به گرم‌مزاجى خارج از حد اعتدال بينجامد . براى كسانى كه بيش از حد چاق مىشوند و مىدانى كه اين چاق شدن بىرويه از سردمزاجى است ، علاج خوب آن است كه داروهاى نرمش‌بخش بخورند كه حتى براى گرم‌مزاجان هم خوب است . بايد وادارشان كرد كه ورزشهاى بسيار خسته‌كننده بكنند ، پاك‌سازيها به عمل آورند ، ورزش سخت و بسيار خسته‌كننده و پاك‌سازيهاى مختلف سه نوع تأثير بر خلطهاى درونى دارند :