أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
209
قانون ( فارسى )
آنگاه ورزش ميانگين بين شديد و بسيار سبك شود ، تنشويى كوتاهمدت به عمل آيد و شخص خود را خشك كند و آنگاه بدن را ماساژ خشك بدهد . بعد از آن چيزهاى چاقكننده بر تن بمالد . سازگارى هوا با جسم انسان از مسائل بسيار مهم است . شايد هواى محيط زيست گرم يا سرد باشد و با مزاج لاغر شده سازگار نباشد ؛ بايد به هواى سازگارتر منتقل شود . داروهاى چاقكننده كه بعد از ورزش و تنشويى و سرخ گردانيدن اندامان بايد استعمال شوند از قرار زيرند : زفت به تنها به شرطى زفت بسيار شل و آبكى باشد ، و گرنه با روغن چندان مخلوط شود كه آبكى و شل گردد و سزاوار بر تن ماليدن شود . و ممكن است زفت را بر پوست بچسبانند و به آتش نزديك شوند و تا تفته شد آن را بر اطرافش بمالند و هرگاه بر بدن سخت گرديد آن را بردارند . زفت بسيار خوب است غذا را به سوى اندام مىكشاند و مىرساند و در آنجا حبس مىكند و نمىگذارد تحليل برود . در تابستان هرروزى كه ورزش مىكنند ، يك مرتبه زفت بر بدن مالند خوب است . و در زمستان روزى دو مرتبه بدن يا اندام مورد نظر را زفتمالى كنند . وقتى زفت را بر اندام يا برتن مىمالند ، اگر ديدى كه به زودى اندام زفت ماليده سرخ شد و باد كرد ، زفت را از اندام بردار ! و اگر ديدى كه هنوز اندام زفت ماليده سرخ نشده و باد نكرده است ، بگذار بماند . اما فراموش مكن هرگاه ديدى جاى زفت ماليده سرخ شد و باد كرد فورا زفت را بركن ! و در چنين حالتى وقتى به گرمى زفت را مىمالى همينكه ديدى كه سرد شد ، آن را بركنى خوب است . اگر قبلا اندام را ماساژ سريع و زبر و سفت بدهند و بعدا زفت بمالند بهتر است . اگر با چوبدستى نازك هموار و صاف و بدون گره و بويژه چرب شده اندام را بزنند تا سرخ مىشود و باد مىكند و آنگاه زفتمالى كنند خوب است ؛ زيرا مادهاى كه زايد است از اثر ماساژ يا چوبكارى كردن تحليل مىرود و آنگاه زفت را - كه گرم ولرم كردهاند - بر اندام بچسبان و در نزديكى آتش باشد . هرگاه زفت بر اندام منعقد و سخت شد و سرد گرديد ، بىخبر و يك دفعه زفت را بركن ! بهتر آن است قبل از زفتمالى آب گرم - نه زياد گرم كه بسوزاند ، بلكه گرميش چنان باشد كه اندكى پوست را بگزد - بر اندام بپاشى و آنگاه اندام را زفتمالى كنى . آبهاى گوگردى و آبهاى معدن قير نيز جذبكنندهء غذا به رويهء بدن هستند . جالينوس مىفرمايد : « من بردهفروشى را ديدم كه نوجوانى بسيار لاغر را وسيلهء زفتمالى چندان چاق كرد كه سرينهاى چاق دنبهمانند پيدا كرد . و اين چاق شدن در مدتى بسيار كوتاه صورت پذيرفت . » كسى كه از زفت خوشش نمىآيد ، روغنى از روغنهاى مسدودكنندهء سوراخهاى ريز پوست را به جاى زفت به كار برد . البته روغن ماليدنى بايد تا اندازهاى گرم باشد . اگر تحمل آب سرد بكنند و آب سرد بر بدن بر اندام مورد نظر پاشند و دوام كنند باز مفيد است . اين استعمال آب سرد وقتى بسيار مفيد است كه اندام را با زفت يا با روغن ديگرى