أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

164

قانون ( فارسى )

معجونهاى هليله‌اى و داروهايى كه هليله در آنها وارد است در علاج بهك خوبند . داروى تركيبى زير - كه اسهالى است - براى مبتلايان به بهك سفيد مفيد است . نسخه : بزر ارونه دو جزء ، بزر گزنه نيم جزء ، الوا يك چهارم جزء . همه را در عسل بسرشند و هر روز به وزن سه درهم بخورند و بر آن دوام كنند . برخى از طبيبان گويند : با اين دارو - كه از بزر ارونه و بزر گزنه و الوا تركيب مىشود - سوسن زرد و سس صغير هم باشد . كلكلانج دو درهم ، هليلهء سياه يك درهم ، سس صغير ( افتيمون ) به وزن دو دانگ . تمام سال هر روز از اين دارو بخورند . داروى ديگرى هست كه از داروى فوق بهتر است و آن نيز بايد مدت يك سال هر روز تناول شود ؛ تركيباتش چنين است : نسخه : سوسن زرد شش درهم ، هليلهء كابلى و بسپايك از هريك ده درهم ، هليلهء زرد پانزده درهم ، معجون مسهل تلخ بيست درهم ، نمك هندى هفت درهم ، بزر ارونه بيست درهم ، عاقرقرحا ده درهم ، تربد پنجاه درهم ، پيه هندوانهء ابو جهل بيست درهم ، قارچ چمنى پنج درهم ، سقمونيا ( محموده ) هشت درهم . همه را در شيرهء شكر كه با مرزهء كوهى درست شده باشد درهم بسرشند و هر روز يك مثقال تا دو مثقال ، به مدت يك سال تناول كنند . داروى تركيبى زير كه از ابتكارات كندى است ، در علاج بهك خوب است . نسخه : بزر ترتيزك هفتاد و پنج مثقال ، ارونه و الواى اسقوطرى از هريك به وزن سه درهم . همهء اينها را در يك‌صد و سى و پنج مثقال عسل بريز و بهم زن تا خوب مخلوط مىشوند . هر روز قبل از غذا خوردن از اين دارو به اندازهء احتياج با قاوت بخورند و بعد از آن سه جرعه آبكامه ببلعند و سرشان را با روغن بنفشه و روغن گل چرب كنند . بعد از آن غذاشان شورباى ساده باشد . اگر هر روز به اندازهء نيم درهم يا كمتر از نيم درهم لوغاذيا و تياذريطوس بخورند نفع بينند . برخى از اطباء بر لكهء سفيد پيسگى داغ مىگذارند و بيمار استراحت كرده و خوب شده است ؛ امّا داغ‌گذارى ، تنها در علاج لكه‌پيسگى كوچك مفيد فايده واقع مىشود . اگر تشخيص دادى كه بيمار مبتلا به پيسگى بدنش پاك و بىآلايش از خلط ناباب است و مزاج بيمار بر مرام و سوء مزاج ندارد ، دست از استعمال داروهاى تناولى بردار ؛ زيرا ممكن است از تناول داروها آسيبهايى رخ دهند . دست‌كم ممكن است به نزيف خون و كم شدن روان