أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

139

قانون ( فارسى )

باقلى سبز ، پوست سبز گردو ، آب پوست سبز گردو ، اقاقيا ، شنبليله ، بزر سلق ، آس ، ثمر آس ، لادن ، مردارسنگ ، آهك ، ريم هر نوع آلياژ و سونش آلياژها . رنگ خرمايى و غيره گويند : نى سبز عادى را بياور و از پوست پاك كن ! آتشى روشن كن و طرفى از نى را بر آتش گذار بسوزد . ظرفى را زير آن طرف قرار ده ! آبى را كه از آن مىچكد بر مو مالند مو را به رنگ طلايى درمىآورد . گويند : زنگ آهن را در آبى كه زاج در آن حل شده است مخلوط كن و بهم بزن و بر مو بمال و آن‌قدر صبر كن كه بر حنا صبر مىكنى آن‌وقت بشوى . گويند : حنا ، ته‌نشين شراب و صمغ صنوبر هريك يك جزء برابر و كمى گورگياه . همه را درهم قاطى كن و خوب بهم بزن و بر موى بمال ! گويند : آب‌پز كندس را بياور و حنا را در آن بسرش و مو را بدان رنگ كن ! گويند : زاج بلورى ، نمك سياهرنگى كه دباغان به كار مىبرند با زعفران درهم مخلوط باشند و در آب حل شوند ، رنگ مو است . گويند : مر و نمك دباغان در آب حل شوند و يك شبانه‌روز بمانند و آنگاه مو را بدان رنگ كنند و چندين بار هر روز رنگ را از نو بزنند . گويند : لوبيا گرگى را خرد كنند و بسايند و در سركهء شراب بسرشند و چندين بار بر مو مالند مو رنگ مىگيرد . گويند : لوبيا گرگى به وزن ده درهم ساييده شود ، مر به وزن پنج درهم ، نمك دباغان سه درهم ، سوختهء ته‌نشين شراب - كه خشكيده باشد و بسوزانند - به وزن سه درهم ، خاكستر آب چوب تاك به اندازهء كافى . همه را خوب درهم مخلوط كنند و به هم بزنند ، مو را خرمايى گرداند . اينك دارويى تركيبى كه در خرمايى كردن موى بسيار تأثيربخش و خوب است . نسخه : سماق چهارده مثقال ، مازو بيست و يك مثقال ، آذرگون ( لالهء سرنگون ) زرد رنگ چهارده مثقال ، پر سياوشان دو بستهء پر يك دست ، خاراگوش يك بستهء پر يك دست ، لوبيا گرگى خشك پوست كنده دوبار پر يك كف ( دوازده مثقال ) . همه را بكوب و باهم در نهصد مثقال آب بريز و بگذار چندين روز در آب بمانند تا خوب در آب مىخيسند ؛ آنگاه بر سر گذارند و بپيچند . البته در حالتى كه ولرم باشد بر سر گذارند . گويند : مشك زمين و كندس را باهم در آب بريزند و بر آتش بگذارند كه بسيار بپزد . مو را به رنگ خرمايى بسيار قشنگى درمىآورد . گويند : ته‌نشين شراب كه سوخته باشد و ته‌نشين شراب ناسوخته ساييده شوند و در روغن بان يا در روغن گورگياه مخلوط كنند و درهم بسرشند ، در خرمائى كردن مو قصورى ندارد .