أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
74
قانون ( فارسى )
اگر در چرك اثر عفونت پيدا بود ، مىدانى كه پاكسازى و داروى جذبكننده نيروى اثربخشى كامل و لازم را نداشتهاند . داروهاى جذبكنندهء بسيار نيرومند را - كه در علاج نيشزدگىها ذكر كردهايم - به كار گير ! اين نوع از داروهاى بسيار جذبكننده كه برجاى گزيده مىگذارى حتى اگر فساد و عفونتى نباشد ، نمىگذارند اندام گزيده ورم كند و زخم را جوشكارى مىكنند . بهترين علاج كه در گزيدگى يا خليدن چنگال درنده و غيره وجود دارد آن است كه جاى گزيده يا غيره را با آب و نمك بشويى و مرهم سياه استعمال كنى . مرهم سياه را بعد از داروى جذبكننده - كه زيان را از بين برده باشد - استعمال كن ! فصل دوم گاز گرفتن انسان اگر انسانى انسان ديگرى را گاز گرفت و بسيار سخت گاز گرفته بود ، پياز و نمك و عسل بر جاى گزيده بگذار و ببند و تا بيست و چهار ساعت باز مكن ! آنگاه باز كن و مرهم سياهى كه پيه و موم و روغن زيتون و بارزد ( قفه ) در آن وارد است بر موضع بگذار كه بهترين داروى علاج اين حالت است . انار را با سركه و پياز و عسل درهم بسرش و برجاى گزيده بگذار كه آن هم تأثير مرهم سياه را دارد . ممكن است انسان روزهدار كسى را بگزد و يا كسى از حبوبات فاسد شده خورده باشد و بويژه عدس فاسد خورده و كسى را بگزد ، بايد جاى گزيده را با روغن زيتون پاك كنى و بيخ رازيانه و عسل را باهم بر آن بگذارى ، و يا آرد باقلى را در سركه و آب بسرش و بر آن بگذار و هر از چندگاهى دارو را عوض كن و تازه را بگذار ! خاكهء كندر را با شراب و روغن زيتون بسرش و برجاى گزيده بگذار ! استخوان گوساله را بر آتش بگذار تا از سوختن سفيد مىشود و در عسل بسرش و برگزيده بگذار ! نمك بسيار خرد و ساييده را در عسل بسرش و برگزيده بگذار ! مر و انگم درخت بنه را درهم مخلوط كن و برگزيده بگذار ! اگر زخم دهانگشاده پديد آمده است ، زخم را از سوختهء شبت خشك پر كن و ببند ! خاكستر كلم بر زخم ناشى از گزيدن بمال ! فصل سوم گاز گرفتن سگ اهلى ، و گرگ و امثال آنها اگر سگ - كه در آبادى زندگى مىكند - يا گرگ و امثال آنها كسى را گاز گرفت ، همان