أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

63

قانون ( فارسى )

3 - رويدادهاى بيمارى تب عفونى - كه بدان مبتلا شده است - كدامند ؟ - كه ما برايت توضيح مىدهيم كه چگونه نتيجه‌گيرى كنى . 4 - محيط زيست بيمار چگونه است ؟ سرد است يا گرم ؟ پربارش است يا كم‌بارش ؟ و غيره و غيره . 5 - فصل و موسمى كه در آن به تب مبتلا شده است بر شناسايى حالت تب تأثير دارد . 6 - مراحل عمر بيمار به كجا رسيده است ؟ 7 - بيمار داراى چه نوع مزاجى است ؟ 8 - نبض بيمار را بسنج ! كه در چه حالى است ؟ 9 - ادرار بيمار را معاينه كن و در پختگى و خامى و رنگ آن دقت كن ! 10 - مدفوع بيمار را معاينه كن ! كه شايد نشانيهايى از آن بيابى . 11 - آيا بيمار عادت به خونريزى بينى ( خون‌دماغ ) دارد ؟ كه بودن و نبودن اين حالت نيز ممكن است نشانيهايى بروز دهد . 12 - چگونگى حرارت تب در تب‌لرز را درياب ! 13 - حالت عرق كردن بيمار و چندى و چونى عرق را بررسى كن ! 14 - حرارت تن بيمار در نوبت تب تا چه حدى است و چگونه روى مىآورد ؟ 15 - نوبت‌هاى تب چه وقت مىآيند و كى دست برمىدارند ؟ 16 - اشتهاى خوراك خوب است يا نه ؟ يا اصلا اشتها ندارد ؟ 17 - زياد تشنه مىشود يا كم ؟ 18 - تنفس بيمار چگونه است ؟ طبيعى است يا غير طبيعى ؟ در صورت غير طبيعى بودن در چه حالى است ؟ 19 - از حالات همراه تب جستجو به عمل آور ! مثلا سردرد ، بىخوابى كشيدن ، پرت‌وپلا گفتن ، دلهره و اين قبيل حالات سرنخهايى دربارهء چگونگى تب به دست مىدهند . از روىآورهاى تب مىتوانى جنس و نوع تب را بشناسى ! مثلا : 1 - حرارت تب چگونه حرارتى است ؟ زياد است يا كم است ؟ كه اگر حرارت زياد و شديد است حالت تب را حالت تب بزرگ مىدانى و اگر حرارت كم است مىتوانى آن را تب كوچك بنامى ! 2 - حالاتى از تب هستند كه از ابتداى شروع تا واپسين دم آن داراى حرارت گزنده‌اند . 3 - در بعضى حالات تب ، در مرحلهء نخستين ، حرارت گزش دارد ؛ امّا بعد از آن ماده تحليل مىرود و حرارت نرم و بدون گزش مىشود . 4 - بعضى حالات تب هست كه از اول تا آخر حرارت گزنده ندارد . 5 - در برخى از نوبت تبها حرارت تب نمناك است . 6 - در برخى از حالات تب حرارت تب خشك است .