أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
594
قانون ( فارسى )
طبيعى برگردانيد . يعنى طرف خارجى كوژ باشد و طرف بدن كمى گود گردد و چنان راست شود كه در حال سلامت بود . بايد حالات استخوان شكسته را مراعات كنى . شكستگى در بالاييها است ، در پايين است يا در وسط رخ داده است ، برحسب آن ، چنان كه در علاج شكستن استخوان بازو شرح داديم عمل كن ! در باندپيچى بايد باند را چنان ببندى كه شكستگى رو به بالا باشد و حركت نكند . طبيبان شكستهبند گويند : هرگاه استخوان ران بشكند به سوى جلو و خارج برمىگردد ؛ زيرا در آنجاها طبيعتا پهنا دارد . وسيلهء دست و وسيله باندپيچى و انواع كشيدن بايد آن را به حالت درست و طبيعى درآورد . اگر شكستگى در وسط استخوان رخ داده ، باندى را از طرف بالا و باند ديگرى را از پايين بر شكستگى بپيچ ! اگر شكستگى از وسط كنار گرفته و به سر ران نزديك است ، پارچهاى قنداقمانند را بياور و مقدارى پشم در وسطش قرار ده تا باند اثر بد بر گوشت نگذارد و گوشت را نبرد . وسط باند را بر زهار بيمار قرار ده و هر دو سر باند را از هر دو طرف به طرف سر ران برسان و پرستارى اين هر دو سر باند را بگيرد و رو به پايين بكشد . اگر شكستگى نزديكتر به زانو است ، باند را بالاى استخوان شكسته ببند و سر باند را به پرستارى بسپار كه به سوى بالا بكشد . در همين اثنا وسيلهء باند ديگرى زانو را نيز ببند . بيمار بايد دمر و خوابيده باشد ، ساقها را دراز كند ، و تو شكسته را جا بياورى و درستش كنى . اگر استخوان ران شكست و تكه استخوانهايى در گوشت خليده بودند ، همان روشى را عمل كن كه بارها گفتهايم . و اگر قطعه استخوانى غير طبيعى برآمده است ، آن را نيز از ميان بردار ! بقيهء معالجات همان است كه در بحث از علاج بازوى شكسته استخوان ذكر كردهايم . استخوان ران كه بشكند و بسته شود ، در مدت پنجاه شب محكم مىشود . بگذار به بحث علاج استخوان شكستهء ساق برسيم در آنجا توضيح مىدهيم كه خوب شدن شكسته استخوان ران بايد چگونه باشد كه مورد پسند واقع شود . بايد درحالىكه شكستهبندى استخوان ران را انجام مىدهى ، تختهپارهاى يا چيزى همانند آن را در ميان هر دو ران جا دهى ، تا حالتى را كه تو جا آوردهاى و مىخواهى تغيير نكند نگهدارى شود . شكستهبندى معمول را به عمل آور و از حالات غير عادى كه شايد رخ دهند ، مثلا : ورم كردن و به خارش آمدن غافل مباش و هر چيزى را پيشبينى كن و براى رد كردن روىآورهاى غير عادى آمادگى كامل داشته باش ! اگر از اثر شكستن استخوان ران ورم در آن پيدا شود عادتا ورم بزرگ و زورمند است و به سرعت در ران انتشار مىيابد ، كه در اين حالت بايد بىدرنگ باند را باز كنى كه ران استراحت كند و به علاج ورم بپرداز و از ميانش بردار ! و تو داروهاى پاشيدنى و ماليدنى فرونشاندن چنين ورمهايى را مىدانى . براى شكستهبندى ران قالبها و ناودان مانندههايى هستند كه عبارتند از : لوحهاى بزرگ كه