أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

554

قانون ( فارسى )

مته بيش از آنكه تو مىخواهى فرو نرود . در اين حالت مته بسيار بهتر از ابزارهاى جنباننده مىشود . هر شكسته‌بندى در هر جا باشد ، حتما بايد انواع و اقسام مته‌هاى ويژهء استخوان را داشته باشد ، و اين وسايل هميشه پيش دستش آماده باشند . گاهى ممكن است تكهء نازك جدا شده از استخوان غيبش بزند و ندانى كجا گورش را گم كرده است ! اما همين‌كه اين تكهء جدا شده باشد ، حتما چرك كم‌مايه سر بر مىآورد ، و خبر از جاى تكه استخوان گم‌شده را مىدهد . تو اين چرك خونالودهء آبكى را وسيلهء داروهاى خشكاننده بخشكان و بند آور و بعد از آن به سراغ استخوان جدا شده برو و كارى را كه لازم است انجام ده ! اگر قطعه‌اى استخوان نازك و بلند يا تكه استخوانى - هرطور كه باشد - از استخوان جدا شده و در ماهيچه خليده باشد و سبب درد و آزار گردد ، ناگزيرى كه جايش را شق كنى و هرآنچه را كه بيرون مىآيد بيرون آورى و آنچه را كه بيرون نمىآيد اره كنى . اگر استخوان خرد و خاش شده و به تكه‌هاى زياد و بسيار ريز تبديل شده است ، بايد همهء خرده استخوانها را بيرون آورى . اگر استخوان شكسته اما خرد و خاش نشده است و قطعه‌هاى شكسته از آن بزرگ هستند و جاى زيادى را در بر گرفته‌اند ، حال را به دقت بررسى كن ! كدام طرف از استخوان شكسته بيمارتر و آسيب‌ديده‌تر است آن را ببر و بقيه را نگهدار و مبر كه زيانى به دنبال ندارد . زيان بزرگ در آن است كه همه را ببرى . فصل چهارم سفارشهايى به شكسته‌بند هنگامى كه به شكسته‌بندى مىپردازى بايد دستورات زير را كاملا مراعات كرده و سرمشق كار قرار دهى كه از اين قرارند : قبل از هر چيز بايد بدانى كه شكستهء استخوان به كدام طرف ميلان كرده و به كدام جهت خم شده است . پس بايد دقت كنى : 1 - در جايى كه استخوان از آنجا خم شده است ، نوعى گودى هست . جايى كه سر استخوان كج شده بدانجا رسيده است نوعى كوژى پديد مىآيد ، كه اكثرا اين را وسيلهء دست زدن مىتوان تشخيص داد . 2 - جهتى كه استخوان شكسته بدان گرايش دارد و بدان طرف خم شده ، احساس درد و صداى خلخل هست ؛ چه درد باشد و خلخل هم نباشد ، يا خلخل باشد و درد نباشد گزارش از آن دارد كه استخوان بدانجا ميلان دارد . 3 - بايد قبل از هر اقدامى ، شكستگى در هر حالتى كه باشد ، دست بر جاى شكستهء استخوان