أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

548

قانون ( فارسى )

اگر شكست استخوان به صورت كامل باشد ، پيوند استخوانى از بين مىرود ، و حالت طبيعى به هم مىخورد ، و يكى از اجزاء شكسته در گوشت و پرده‌هاى پوششى پيرامون مىخلد و احساس درد مىشود و ورم مىكند . اگر از هم جدايى و شكست ، گرداگرد استخوان رخ دهد و قطعه‌هايى از آن جدا نشود اما اندامى كه استخوانش شكسته است به آسانى از حالت طبيعى منحرف گردد و گرايش غير طبيعى به طرفى از اطراف داشته باشد ؛ اگر اين تمايل و خم‌شدگى به سوى خارج باشد ، بنا به فرمودهء بقراط بهتر از آن است كه به سوى داخل ميلان كند ؛ زيرا در اين صورت با پىرگهاى داخلى برخورد مىكند و درد و آزار به بار مىآورد . اگر شكستگى در بند استخوان باشد و تيغه‌ها و كناره‌هاى استخوان گود مركزيى بند استخوان كوبيده شوند و گودى از بين برود ، بند استخوان مىلغزد و درمىرود . اگر شكست در بند استخوان باشد و علاج شود و برهم آيد ، از آنجا كه پينه‌اى بر استخوان آمده ، حركت كردن بند استخوان دشوارتر از حالت طبيعى مىشود و زمان مىخواهد تا نرمش طبيعى را بازيابد . شكست در بند استخوانهاى بزرگ ، از هر نوع شكستن ديگرى كه در بند استخوانها رخ دهد ، سخت‌تر و دشوارتر است . اگر بند استخوانى مانند قوزك پا - كه تحت فشار است - بشكند ، علاجش دشوار است . اگر استخوان در تنه و گرداگرد بشكند ، برهم آوردن و جوش دادنش دشوارتر از حالات ديگر است . اگر استخوان بشكند و به سويى كج شود ، به آسانى پيوند نمىخورد . بايد ماده‌اى سزاوار استخوان شدن را بر آن اضافه كنى و مدتى طولانى صبر كنى تا به حالت سالم اوليه درمىآيد . در عين حال بايد غذا و داروهاى تناولى بيمار طورى باشند كه خون لازم علاج اين حالت را آماده كنند . اين نوع از غذا و داروها را بعدا ذكر خواهيم كرد . همچنانكه گفتيم و رأى بقراط را ذكر كرديم ، كج شدن شكسته استخوان به سوى داخل بدتر از آن است كه به سوى خارج كج شود . برخى از اطباء گويند : اگر مخ بريدگى يابد بيمار مىميرد كه واقعا سخنى بىاساس است . مخ چيزيست گداخته ، نرم و لزج چنين ماده‌اى چگونه بريده مىشود ؟ ! ممكن است از شكست استخوان روىآورهايى از قبيل : زخم ، ورم و كوفتگى در گوشت پيرامونهاى شكسته استخوان روى دهد ؛ كه اگر زود معالجه نشود و از عفونت جلوگيرى به عمل نيايد و يا بخش فاسدشده را نبرى ، ممكن است قرحهء خوره‌اى رخ نمايد . شكست استخوان در بزرگسالان از جاى درد و از دست زدن معلوم مىشود . و اگر شكسته استخوان كودك است ، از جاى درد ، از ورم جاى استخوان و از سرخ شدن جاى استخوان معلوم مىگردد .