أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
538
قانون ( فارسى )
هر وسيلهاى كه در جا آوردن مهرهء لغزيده و دررفته به كار رفت و در نتيجه مهره به جاى خود بازگشت بايد همينكه در جاى اصلى خود قرار گرفت ، تختهاى را كه پهنايش به اندازهء سه انگشت برهم آمده و طولش در اندازهاى باشد كه جاى كوژشده و قسمتى از مهرههاى سالم را بپوشاند تهيه كنى . اول پارچهء كتانى يا هر باند ديگرى را كه نرم باشد بر جاى دررفته و بر بعضى از مهرههاى سالم بپيچ كه از سختى تخته آزار به بيمار نرسد . آنگاه تخته را بر همان جاى بگذار و آن را به وسيله باندهاى لازم بر آن بند كن و چنان ببند كه تخته تكان نخورد . بيمار تا تحت معالجه است بايد غذاى آبكى و كممايه بخورد . اگر بعد از اين علاج چيز كمى از كوژى جاى مهره دررفته باقى ماند ، بايد داروهاى سستكننده و نرمىبخش را بر جاى كوژمانده بگذارى و هربار بعد از داروگذارى تختهء مذكور را بر جاى خود گذاشته و ببندى . بايد مدتها تخته بر جاى كوژشده ( جاى مهرهء دررفته كه برگردانده شده است ) بماند ، تا به كلى از سلامت بيمار اطمينان حاصل مىشود . برخى از طبيبان شكستهبند به جاى تختهء ذكر شده لوح سربى مىگذارند كه آن هم مفيد است و كار را انجام مىدهد . اگر دررفتگى كامل نبود و تنها يكى از دو طرف مهره لغزيده بود ، يك تختهء ويژهء شكستهبندان يا دو تخته را بر آن قرار ده و راستش كن و ببند ! اگر مهرهء گردن دررفته و دررفتگى به سوى عقب است - كه گفتيم اين نوع معالجه مىشود - بايد بيمار بر پشت بخوابد ، سرش را به آهستگى به سوى بالا بكش و با فشار سرانگشت و وسيلهء دستمالى كردن مهره را به جاى اول بازگردان . همينكه در جاى خود قرار گرفت ، داروى نيروبخش تقويتكننده و پارچهاى بر آن بگذار و تختهء ويژه شكستهبندى كه به اندازهء درازاى گردن باشد بر آن ببند . باند باندپيچى را در طرف سر و در پايين - كه روبه سينه است - بر تخته بياور و ببند و كارى مكن خود باند بر گلو آيد . بعد از چندين روز آنها را باز كن ! نخهايى كه پارچههاى باند را بدان مىبندى بايد از جنس باند يعنى لتههاى باريك از پارچهء نرم باشند . مثلا كنارههاى لباس پاره باشند ؛ زيرا اگر از نخ تابيده استفاده كنى بيمار را آزار مىرساند . فصل يازدهم دررفتگى دنبالچه اگر دنبالچه در رود ، وسيلهء معاينه با انگشت و دست بر آن نهادن معلوم مىشود كه تا كجا لغزيده است . نشانى دررفتن دنبالچه آن است كه از آن سوى كه دنبالچه به طرف ديگر خزيده است ، پاى به خوبى باز نمىشود . همچنين زانو در آن طرف به زحمت دولا مىشود .