أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

502

قانون ( فارسى )

گاهى ممكن است پىرگ زخمىشده بعد از مدتى تأخير ورمش پيدا شود ؛ چنين ورمى رسيدن و پخته شدنش نيز به تأخير مىافتد و ديرتر علاج‌پذير مىباشد . هرچه را ما زخمى شدن پىرگ مىناميم ، از يكى از دو حالت خارج نيست : يا زخم ، مانند جاى خليدن چيزى نك تيز است و يا حالت زخم ترك برداشتن است . ترك برداشتن يا پيدا و قابل ديدن است ، يا پنهان و ناپيدا ؛ يعنى پىرگ يا ترك برداشته و لخت است و ديده مىشود يا توى گوشت و در اندرون است و آن را نمىتوان ديد . شق شدن و ترك برداشتن يا در طول رخ داده است و يا در پهنا و تقاطعى است . اگر زخم در پىرگ به درازاى پىرگ و در طول رخ داده باشد ، سلامت‌تر از آن است كه در پهنا واقع شود ؛ زيرا اگر در پهنا و به‌طور متقاطع زخم بر پىرگ آيد ، پرزه رگ درست و سالم از آنكه بسيار نزديك به بريده شدن است ، بسيار آزار مىبيند و آزارش بر مغز تأثير مىگذارد و ممكن است تشنج و بيماريهاى سخت و صعب العلاج رخ دهند . اگر شق و ترك ، يا سوراخ‌شدگى ( نخس ) در پهناى پىرگ رخ دهد ، بسيار احتمال دارد كه از روى ناچارى مجبور شوى همان پىرگ زخمى را به كلى قطع كنى و بيمار از آن بريدن بياسايد و روىآورها از بين بروند . اگر نياز به عمل جراحى و بريدن و ترميم در داخل غشا باشد ، آسان‌تر و سلامت‌تر از آن است كه گسستگى در تك‌رگهاى داخل ماهيچه باشد ، كه بديهى است آن نيز بسيار آسان‌تر از عمل كردن پىرگها است . اگر چيزى از اين قبيل در غشا باشد ، تو از تشريحى كه ياد گرفته‌اى مىتوانى جاى زخمى را بشناسى و حتى با چشم ببينى ! اگر غشاء دوگانهء برهم تاب خورده است مسير پرزه رگها در طول آن مشاهده نمىشود . و اگر موضع تك غشا و يك لايه است ، مىتوانى مسير پرزه رگها را در طول غشاء ببينى ! تك‌رگ داخل غشا بسيار سفت و سخت است و غشا در سفتى بدان نمىرسد . غشا هر نوع جراحى و بخيه زدن را تحمل مىكند . زردپيهايى كه از استخوانى به استخوانى رسيده‌اند و ثابتند ، اگر دريده يا سوراخ شوند جاى نگرانى نيست و سخت‌ترين و شديدترين معالجه را تحمل مىكنند . اگر پىرگ خراش و ترك بردارد بيشتر از آن جاى نگرانى است كه بريده شود يا از پهنا قطع گردد ، هرچند ممكن است آسيبى جزئى به اندام رسد كه دست‌بردار نباشد و قابل علاج نگردد . فصل اول علاج گسستگى در پىرگ مشخصات داروى علاجى پىرگها و گسستگى پيوندى ، از قبيل ترك برداشتن و سوراخ شدن و غيره به قرار زير است :