أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

499

قانون ( فارسى )

كف تفتهء مس - كه از آب پاشيدن به دست مىآيد - بسيار قوى است ؛ اما باز به زنگار نمىرسد . بويژه زنگارى كه از پوستهء نازك مس به دست آيد . داروهايى كه بسيار خوب گوشت زايد را مىخورند عبارتند از : شخار و زنگار . بارها اتفاق افتاده كه دستمالى را در آب دريا يا در سركه‌اى كه نمك در آن مخلوط است خيس كرده‌اند و بر جاى زياده گوشت انداخته‌اند ؛ كه زياده گوشت را نازك‌تر كرده و تحليل برده است . گفتيم شخار خوب است ، همچنين آهك هم خوب است . براى استعمال دارويى كه گوشت زايد را بخورد دستورى هست كه بايد عمل شود و آن اين است كه شخار يا آهك - هركدام كه باشد - بايد با هفت برابر وزن خود آب مخلوط شود و مدت هفت روز زير آفتاب باشد و هر روز با چوبى - آن هم زياد - آن را به هم زنند و روزى سه بار اين كار را تكرار كنند ، تا پرمايه و غليظ همانند گل سرشته مىگردد . گل‌مانند شده را قرص سازند و بر زياده گوشت بپاشند . قرص نيطلقوس و مرهم سبز اثرى عجيب دارند . مرهم سبز كه با نمك سنگ بلورى مىسازند و مرهمى كه آن را مرهم اشقر ( سرخ مايل به زرد ) مىگويند ، زياده گوشت را از بين مىبرد و هيچ درد گزشى ندارد . داروى ديارون ، داروى دوديا و دارويى كه از پوستهء نازك مس و خاكهء كندر مىسازند ، براى خوردن زياده گوشتى كه زياد برآمده و به پينه‌زده مىماند بسيار خوب است . داروهايى كه در علاج بواسير بينى ذكر شده‌اند همگى در زدودن زياده گوشت خوبند . فصل سيزدهم برگشتن قرحه گاهى رخ مىدهد قرحه‌اى را كه مداوا كرده‌اند و خوب شده است ، يك ناگاه همان آش و همان كاسه ، قرحه از خوب شدن پشيمان مىشود و بايد از نو به علاج آن بپردازى ؛ كه در اين حالت دستور علاج چنين است : گوشت فاسد قرحه و استخوان فاسد شدهء نزديك قرحه را بايد از بين ببرى و بيرون آورى ؛ آنگاه داروهاى خشكانندهء قرحه را كه مىشناسى به كار ببر ! وسايل بيرون آورندهء استخوان را استعمال كن ، كه ممكن است داروهاى كشندهء استخوان را در اينجا به كار ببرى . براى مثال : برگ خشخاش سياه ، برگ درخت انجير و قاوت انجير را بر قرحه بگذار يا بزر بنگ و زاج سفيد را در اجزاء برابر بر قرحه بگذار ! فصل چهاردهم اثر قرحه و زخم زخم يا قرحه خوب مىشود ، اما اثر قرحه يا زخم بر پوست خودنمايى مىكند . براى برگشتن