أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
488
قانون ( فارسى )
قرحه حتى اگر ناصور نباشد و حتى اگر سفالى نشود ، باز بد و پليد است كه اگر بسيار ريشه دواند و از علاج تمرد كند ، ناگزير بايد اندام قرحهزده را قطع كرد كه بدن انسان از آثار تعفن قرحه رهايى يابد . اگر آب دريا و داروهاى آبكى و آبى را - كه در علاج ناصور آمدهاند - بر قرحهء كذايى بپاشى فايده دهد . بر اين نوع از قرحهها و انواع ديگر هرگاه دارو گذاشتى چندين روز آن را باز مكن و بگذار دارو بر قرحه بماند . داروهايى كه در علاج قرحهء عفونى شدهء پليد خوب و بهره رسانند عبارتند از : آرد گاودانه با كمى زاج بلورى گوشت ماهى نمك سود كه در زير آفتاب خشكانيدهاند با كمى مغز نان زراوند ، بيخ كلم ، بيخ سلق ، بيخ سيماهنگ و بزر كتان ساييدهء مخلوط با زاج سفيد همه خوبند . گياه آويشم را با مويز بكوبند ، يا گياه آويشم را با انجير يا برگ درخت انجير بكوبند . بورهء قرمز و زيره و آرد با عسل بسرشند و بر قرحه گذارند . پياز دشتى ( پياز موشى ) را در عسل بپزند و بر قرحه گذارند . كلم و عسل را معجون كنند و بر قرحه گذارند . سوختهء كدوى خشكيده و برگ سبز درخت زيتون را باهم بكوبند و درهم بسرشند و بر قرحه گذارند . اينك دارويى تركيبى كه در علاج قرحهء عفونى و پليد مفيد است . نسخه : زراوند و افشرهء برگ گياه كرچك هريك يك جزء ، زنگار نيم جزء . هر سه را درهم مخلوط كنند و بسرشند تا به قوام عسل درمىآيد ، بر قرحه گذارند . اگر خواستى كه دارو تأثيربخشتر باشد ، افشرهء سيماهنگ و زاج قرمز را نيز بر اين داروى تركيبى اضافه كن و هرگاه بر قرحه گذاشتى پارچهاى خشك را نيز بر آن بگذار ! نسخهء ديگر : زراوند ، مازو و روغن زيتون را در اجزاء برابر درهم مخلوط كن و بر قرحه و اطراف قرحه بمال ! نسخهء ديگر : آهك و زاج زرد هريك يك جزء ، زرنيخ نيم جزء . درهم بسرش و بر قرحه و پيرامونهاى قرحه بمال !