أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

478

قانون ( فارسى )

به قرحه بخشند ؛ كه اين داروها عبارتند از : افشرهء تاجريزى با گل ارمنى و سركه . داروهاى پاشيدنى منسوب به صندل و كافور سرد شده وسيلهء برف ؛ كه از اين نوع داروها قرحه به هم مىآيد و بعد از آن تنگ‌تر مىشود . اگر قرحه درد و آزار بسيار دارد ، نخست بايد به تسكين درد بپردازى . داروهاى سست‌كنندهء قرحه - كه حتما همگى را مىشناسى - استعمال كن ! حتى اگر داروى تسكين درد بر ضد علاج قرحه باشد مانعى ندارد ؛ زيرا تا درد موجود است علاج قرحه ممكن نيست . هرگاه درد آرام گرفت ، آنگاه تلافى آن ضد علاج را نيز درمىآورى . قرحهء پرچرك و كثافت بايد پاكسازى شود . منظور از قرحهء پرچرك و كثافت قرحه‌اى است كه مادهء رطوبى از آن به‌وجود آيد و از آن بتراود . قرحه با شستن ممكن است از چرك و كثافت پاك شود و ممكن است نياز به داروهاى گردمانند باشد كه بر قرحه بپاشى و چرك و كثافت را برچينند . ممكن است براى پاك كردن قرحه از چرك و كثافت مرهم به كار ببرى . اگر قرحه از چرك و كثافت پاك نشود ، داروى علاج قرحه و بويژه گرد دارويى به جرم خالص قرحه نمىرسد ؛ پس بايد حتما قرحه پاكسازى شود و بعد از آن به روياندن گوشت در قرحه پرداخت . داروى پاكسازى قرحه از چرك و پليدى بايد زدايندگيش نسبت به داروى رويانندهء گوشت زياد باشد . داروى رويانندهء گوشت - چنان كه سابقا دانسته‌اى - بايد زدايندگى كم داشته باشد . شايد حالتى رخ دهد كه گوشت رسته در قرحه ، گوشت بد باشد ؛ كه بايد داروى تند به كار ببرى تا گوشت بد را بخورد و چيزهاى سردىبخش بر رويهء قرحه‌گذارى و بعد از آن به وسيلهء معالجه‌اى كه كبره را برمىكند آن گوشت بد را بركنى . بعد از آن به علاج قرحه بپردازى ؛ كه ما همين طريقهء معالجاتى را در علاج ناصورها به كار مىبريم . قبلا قسمت سفال مانند شده را برمىداريم و بعدا به علاج قرحه مىپردازيم . ممكن است دارويى در بدنى رويانندهء گوشت باشد و همان دارو در بدنى ديگر خورنده و بسيار زداينده باشد ؛ كه مثلا در بدنى كه بسيار نرم است بسيار زداينده و به شدت گوشت‌خور باشد و عين دارو در بعضى بدنها نه زداينده و نه رويانندهء گوشت باشد . پس بايد كاملا حالت بدن قرحه درآورده را بررسى كنى ؛ در بدنى كه ديدى دارو به تقويت نياز دارد ، مثلا وزن گوشت بدن را بيشتر كند ، مصلحت باشد . يا اگر دارو سبب كاهش مادهء چربى بدن شود مصلحت است . يا اينكه بدنى به داروهايى نياز دارد كه خشكاننده و زداينده باشند . داروهاى مناسب و مصلحت ديد خودت را با داروهاى علاج قرحه مخلوط كن و بر اين قياس اگر مصلحت معالجهء قرحه در آن باشد كه از وزن بدن كم شود ، داروى زداينده و خشكاننده را با داروى اصلى علاج قرحه مخلوط كن ! يا دارويى را با داروى علاج قرحه مخلوط كن كه مادهء روغنى و چرب را افزايش دهد . يا اگر چنين مصلحت ديدى كه داروى معالجهء قرحه بايد گيرندگى هم داشته باشد ، داروى داراى نيروى گيرندگى را با داروى علاج اصلى قرحه مخلوط كن !