أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

21

قانون ( فارسى )

كه مرحلهء افزايش حرارت است - لازم ديدى كه بدن بيمار را سرد گردانى و او را به حمام بفرستى مانعى ندارد . اما اگر بيم آن برود كه از حمام رفتن بيمار ممكن است حالتى عفونى پيش آيد ، نبايد بگذارى به حمام برود . اگر كسى تب روزانه دارد و تب از اثر بندآمدنيهايى در بدن پديد آمده است ، نبايد به حمام برود كه ممكن است حمام سبب پيدايش نوعى بيمارى عفونى گردد . اگر كسى از لت انبانى و بسيارخوارى و هضم نكردن خوراك به تب روزانه گرفتار آمده است ، تا مسامهاى بدنش باز نشود و تا خوراك برهم تلمبار شده در معده پايين نيايد ، نبايد به حمام برود و آن هم در آخر كار يعنى بعد از دست برداشتن تب بايد حمام كند ؛ كه هرگاه مساماتش باز شدند و خوراك هضم نشدهء متراكم در معده پايين آمد به حمام برود ، نفع بيند . كسى كه زكام دارد و تب روزانه از اثر زكام است ، اگر تب سوزشى نباشد نبايد به حمام برود . به‌طور كلّى كليهء بيماران تب روزانه - نوع تب هرچه باشد - نبايد در هواى گرم حمام زياد بمانند . بهتر آن است كه زود در آب گرم حمام فرو روند و چندانكه دلشان مىخواهد بمانند . امّا در اين حالت نيز استثناهايى هست : اگر تب‌دار پوست سفت شده و برهم آمده و متراكم دارد ، در هواى گرم حمام بماند تا عرق مىكند ، مانعى ندارد و بهره هم مىبيند . داروهاى ماليدنى بر اندام و تن بيمار اگر داروى ماليدنى يا پاشيدنى را استعمال كنند ممكن است مسامها را بند آورند ، و تب ناشى از بندآمدنيهاى واقع در رويه يا در اندرون را به درازا بكشانند ؛ پس بايد تب‌دار همين‌كه دارو را بر تن مىمالد يا مىپاشد ، جاى ماليدنى يا پاشيدنى را به خوبى ماساژ دهد ، و مسامها را باز كند و باز نگهدارد . اگر بيمار تب روزانه احساس رطوبت زياد كرد بايد در تحليل بردن مادهء رطوبى بكوشد و آن را از بين ببرد و اگر رطوبت احساس شده در بدن كم و اندك است بايد آن را برچيند و بخشكاند . پاكسازى بدن تنها براى آن عده از تب‌داران تب روزانه لازم و نافع است كه : 1 - از پرشدگى اندامان درونى راه‌بندانهايى به وجود آمده و سبب تب شده است . 2 - غذاى زياد در معده برهم تلمبار شده و سبب پيدايش تب روزانه شده است . 3 - بيمار مبتلا به تب روزانه پوست سفت و محكم دارد و بدنش از خون و مواد آكنده است . در اين سه حالات تخليه به نفع بيماران تب روزانه است و در غير اين سه حالت از پاكسازى زيان بينند .