شود . بايد بيمار بعد از پاكسازى لازم روغنهايى از قبيل : روغن بادام با افشرهء انگور بخورد ؛ كه اين روغن و افشرهء انگور خوردن وقتى لازم است كه بيمار بارها پاكسازى شده باشد . بايد هر روز صبح زود ، بعد از آنكه بيمار به قضاى حاجت مىرود و روده‌ها را از ريختنىها پاك مىگرداند ، ورزش كند . بايد در ورزش پرش كند ، كشتى بگيرد و صداى بلند سردهد . بعد از ورزش بدن را ماساژ دهد و تا عرق كرد آن را پاك كند . پس از آن وسيلهء روغنهاى ميانگين در سردى و گرمى - كه رطوبت به بدن دهند و بدن را نيرو بخشند - بدن را چرب كند . در اوايل بيمارى نياز مبرم به تقويت و نيروبخشى بيمار هست . و بدين منظور داروهايى از قبيل : هليله و مازو با سركه همراه روغن اندايشى بر بدن باشد خوب است . اگر شير پستان زن با روغن مخلوط شود و بر بدن مالند مفيد است . اگر تشخيص داده شد كه بيمار به خشك‌مزاجى مبتلا است ، شير پستان زن را مخلوط با روغن به بينى كشد بهره بيند . و هرگاه دل بهم آمدن به شدت روى داد ، قى كند ؛ كه دل بهم آمدن از بين مىرود . بهتر آن است كه قبل از روغن‌مالى بر تن به حمام بروند يا با آب گرم آبتنى كنند و بعدا روغن بر بدن بمالند . بعد از تن‌شويى با آب گرم ، روغنهايى از قبيل : روغن آس ، روغن مصطكى ، روغن شكوفهء تاك و روغن قندول بر تن مالند . دست و پا را با روغن كوشنه چرب كنند ؛ سپس نيم ساعت استراحت كنند و بعد از نيم ساعت استراحت ، به وسيلهء پر خود را قى دهند و بعد از آن مقدارى خاراگوش تناول كنند . اگر بيمارى جذامى براى تن‌شويى به حمام برود ، بايد در حمام داروهاى تحليل‌برندهء نرم‌كننده بر بدنش مالند ؛ داروهايى مانند : بورهء قرمز ، گوگرد ، ثمر درخت غار ، داروى چسب درودگرى . و از آنها بهتر خردل ، فلفل ، فلفل دراز ، عاقرقرحا و مويزك ، خردل و الوا و پونه ، است كه بر تن بيمار مالند . و بر مفاصل و بيخ پيوند اندامها گذارند . اگر حمام رفتن به قصد آن باشد كه مواد زايد ريختنى تحليل برود و بيمار عرق كند ، براى بر تن ماليدن از شير گياه شير سگ نيز استفاده شود خوب است . عرق كردن و به عرق وادار كردن بيمار جذامى ، بخشى از يك معالجهء خوب به شمار مىآيد . اگر بدن بيمار را ترياق ، شليثا ( ابهليه ) و قفتارغان ( قفطرغان - نسخه . ) مالند خوب است . و بهتر آن است كه بيمار در زير تأثير آفتاب گرم باشد و اين داروها را بر بدنش مالند . وقتى در حمام تن‌شويى مىكنند صابون خوشبويى كه شنبليله در آن وارد باشد استعمال كنند . بيمار جذامى به هيچ وجه نبايد جماع كند . داروهاى تناولى براى بيماران جذامى ترياق فاروق كه با گوشت مار درست شده باشد ، ترياق چهارگانه و قفتارغان خوبند . داروى