أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
387
قانون ( فارسى )
فصل هفتم ميخچه منظور از ميخچه گرهمانندههايى گرد و مدور و سپيدرنگ است كه به سر و نك ميخ شباهت دارند . اكثرا ميخچه از تركبردگى و بعد از زخمى شدن و بعد از علاج زخم سر بر مىآورد و بعدا در بدن زياد مىشود . و غالبا ميخچه در پاها و انگشتان پا و پايينهاى پا پديد مىآيد و مانع راه رفتن مىشود . علاج ميخچه بايد اطرافش را شق كرد و بيرون آورد . يا هميشه مواظب بود همينكه پيدا شد با دست آن را از جا تكان داد و بركند . اگر از آن ميخچهها نبود كه به اين آسانىها بيرون آيد بايد قطعه سربى را بر آن بست . اگر ميخچه به حدى زياد بود كه معالجه نشد ، به ورم سرطانى مىانجامد . فصل هشتم ورم سرطانى « 1 » ورمى را سرطان مىناميم كه منشأش سوختهء مادهء خلط صفرايى تبديل شده به مادهء سودائى است . يا نوعى ديگر از خلط است كه سوخته است و مادهء صفرايى در آن بوده و به سودايى تبديل شده است . فرق ميان ورم سرطان و ورم سقيروس از قرار زير است : ورم سرطان درد دارد ، به شدت و حدّت آزاردهنده است ، نوعى تپيدن دارد و به سرعت افزايش مىيابد ؛ زيرا مادهء به وجودآورندهاش در اندازه زياد است و بادكردگى همراه دارد . سبب اين بادكردگى آن است كه مادهء به وجودآورندهء ورم وقتى از جاى خود به حركت درافتد و به سوى اندام راهى شود كه در حالت غليان و جوشش باشد . در ورم سرطان رگمانندهايى ( شعبههايى ) همانند پاهاى خرچنگ از ورم كشيده شدهاند و اطراف ورم را اشغال كردهاند . ورم سرطان به سرخرنگى ورم فلغمونى نيست . سرخرنگيش تمايل به سياهرنگى و بدرنگى و سبزرنگى دارد ؛ كه ورم سقيروس اين حالتها را ندارد . ورم سرطان اكثرا بدون سابقه سر برمىآورد ، اما ورم سخت - كه سقيروس ناميده مىشود - اكثرا از ورم گرم نتيجه مىشود . ورم سرطان با ورم سقيروس خالص فرقش در اين است كه ورم سرطان داراى حساسيت
--> ( 1 ) - اين ورم را در كردى شيرپنجه مىنامند . م .