أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
376
قانون ( فارسى )
همسايگى آن قرار دارند - نمىرسد ، بيرونش آور ! اگر ورم غدهاى شبيه سلعه در دست يا در پا يا در جايى بود كه با پىرگ و تكرگها در تماس است ، در بيرون آوردنش مكوش ؛ كه ممكن است بيمار ورمزده به تشنج مبتلا آيد . به نوعى ورم را كوفته گردان ! مثلا چيزى سنگين وزن بر آن ببند تا ورم خود به خود فروكش مىكند . نشانى از آنكه ورم غدهاى است يا سلع ، آن است كه اگر ورم غدهاى باشد و با سرانگشت آن را فشار دهى ، اندام ورمزده تخدير مىشود . فصل سوم ورم غدهاى گاهى مىبينى كه در برخى از اندامان انسان ورم غدهاى به اندازه يك دانه فندق يا يك عدد گردو يا كوچكتر از آنها سر برآورد . اكثرا ورم غدهاى بر كف دست و پيشانى پديدار مىشوند . ورم غدهاى در آغاز پيدايش اگر با سرانگشت بر آن فشار بياورى زير انگشت پراكنده مىشود . و اكثرا بعد از پراكنده شدن بازمىگردد ، و گاهى رخ مىدهد كه برنمىگردد . علاج ورم غدهاى علاج تقريبا علاج سلع است ؛ اما در اينجا شايد همين قدر كافى باشد كه ورم را با وسايلى بكوبى و سست و كمنيرو گردانى و قطعه سربى سنگينوزن بر آن گذارى و ببندى كه خود به خود از بين مىرود . بويژه اگر داروى گدازندهاى بر ورم غدهاى بمالى و آنگاه قطعه سرب را بر آن بگذارى و ببندى بهتر است - كه تو اين نوع داروها را شناختهاى ! هرگاه ورم غدهاى فرو نشست ، باز بايد بستن آن ادامه يابد تا ورم از نو برنگردد . جوشهاى غدهاى گاهى جوشهايى سر برمىآورند كه از جنس غدهاى هستند و بسيار كوچكند . علاج آنها نيز كوفته گردانيدن است و بايد جوش را بفشرى تا هرچه مادهء در آن است بيرون جهد و سپس قطعهاى سرب بر آن ببندى . فوجثلا ( فوجشلا - نسخه . ) فوجثلا نيز از خانوادهء ورم غدهاى به شمار مىآيد . چنين مىنمايد كه اين اسم ويژه را به آن دليل به وى دادهاند كه ورمى غدهاى است كه معمولا در پشت گوشها پيدا مىشود . ما بهطور عموم و كامل دربارهء علاج ورمهاى از اين قبيل سخن راندهايم و توضيح دادهايم . همان علاج را به كار ببر كه در مورد ورمهاى غدهاى بيان شدهاند و نيز دربارهء ورمهاى پشت گوش ياد كردهايم .