أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

372

قانون ( فارسى )

نسخه : برگ سوسن در آب خوب بپزد . آن را بفشر و بر ورم كرده بگذار ! بهره‌اى عجيب دارد . نسخهء ديگر : زاج بلورى ( شب ) و صمغ فيلزهره را بكوب و در سركه و خاكستر آب بهم زن و بر ورم بمال ! هريك از داروهاى آتى براى ماليدن بر ورم سست مفيدند : سرگين گاو ، كندر ، اصطرك ، دوال ، نى نهاوندى ، سنبل ، خاراگوش . داروهايى را در جدول داروهاى كتاب دوم راجع به علاج ورم آورده‌ايم . داروهاى ديگرى نيز هستند كه در كتاب پنجم قانون ذكر كرده‌ايم كه مىتوانى از آنها استفاده كنى . اگر ورم سست در پاهاى زن باردار برآمد ، شكوفه‌مانندهء نى را كه مردم جارو از آن سازند در سركه خيس كن ، و بر ورم بگذار ! و اگر آن را بكوبى و در سركه خيس كنى و بر ورم بگذارى بهتر است . گل اندلسى با زاج بلورى و سركه درهم بسرشد و بر ورم بگذارى خوب است . هريك از داروهاى آب‌پز كلم ، آب‌پز شبت و آب‌پز پوست ترنج در علاج ورم سست مفيدند كه بر ورم بمالى . اگر از تأثيرات بيمارى استسقا يا هر بيمارى ديگرى چنين ورم سستى پديد آيد ، معالجه كردن و از بين بردن بيماريى كه سبب ورم شده است كافى است ، كه آنگاه ورم خود به خود از بين مىرود . فصل دوم سلع « 1 » سلع عبارت از دملهاى بلغمى است كه خلط بلغمى را دربرگرفته يا از بلغم متولد شده‌اند . اين نوع از ورم تو گويى گوشت است و گاهى به حلواى عصيده يا عسل و امثال آنها شباهت دارد ، بويژه اگر در زير مفاصل پديد آيد . گاهى رخ مىدهد كه ورمى سخت و سفت است و مىتوان آن را به ورم ناشى از خلط سودايى نسبت داد ؛ ليكن ما آن را هم از جنس ورمهاى بلغمى شمرده‌ايم ؛ زيرا اساس اين سخت و سفتى بلغم است و از اثر غليظ شدن زياد خشكيده است . ممكن است گاهى پىرگ گره بخورد و به سلع شبيه شود درحالىكه سلع نيست . فرق گره‌خوردگى پىرگ با سلع اين است كه اگر پىرگ است در معاينه با دست زدن به سوى درازا از جاى تكان نمىخورد و تنها ممكن است به سوى راست يا چپ حركت كند . كه ورم سلع

--> ( 1 ) سلعه : خراجى است در بدن يا زياده‌ايست غده‌مانند در ميان پوست و گوشت - المنجد .