أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
365
قانون ( فارسى )
بسايند تا مرهم مانند مىشود ، بر خراج بگذارند . و اگر عسل حب الفهم ( بلادر ) بر آن اضافه كنند بسيار تأثيربخشتر خواهد شد . و نيز اگر چلغوز باز شكارى يا چلغوز گنجشك و يا چلغوز اردك با اين مرهم باشد ، تأثيرش چند چندان مىشود ، برخى گويند كبيكه هم باشد خوب است . داروهاى تحليلبرندهء خراج در علاج خراج پديدار در سطح بدن ممكن است نياز به تحليل بردن و گدازيدن مادهء جمع آمده در خراج باشد . بايد داروى تند تحليلبرنده را با داروهاى تحليلبرندهء رطوبت و گرما مخلوط كنى و توسط باند باندپيچى آنها را بر خراج بگذارى ، كه تأثير دارو ، رطوبت گرم داخل خراج را برچيند و بگدازد . روزى دوبار دارو را بر خراج بگذار و ببند و تا حس كردى كه مادهء داخل ورم تحليل رفته است ، تكرار دارو را كاهش ده ! امّا بايد هم از اوّل ، اندام خراجزده را گرم نگهدارى و نبايد داروى علاجى فاقد داروهاى نرمكنندهء خراج باشد ؛ تا اگر خراج به سفتى گراييد آن را نرم نگهدارد و نگذارد سفت شود . و همچنين دارو نگذارد كه ريم در خراج منعقد گردد . اگر تشخيص دادى كه ريم در خراج كم شده و از بين رفته و سفتى و سختى خراج مانده است ، تنها داروى نرمىبخش را استعمال كن ! داروهاى تحليلبرندهء ريم جمع آمده در خراج عبارتند از : بورك ، خردل ، چلغوز پرندگان ، زرنيخ ، آهك و كراويا ( شاه ريزه ) . كه مىتوانى يك يا چند نوع از اين داروها را با يكى يا چندى از داروهاى آتى تركيب كنى . كه عبارتند از : كندر ، سقز درخت بنه ، مصطكى ، مويزك عسلى ، كه با درهم سرشتن آنها در سركه و روغن زيتون كهنه نيز استعمال مىشوند . دارويى كه با سير مىسازند خوب است . دارويى كه با بابونهء گاو چشمى مىسازند خوب است . دارويى كه با عاقرقرحا و مويزك و بورك و عسل مىسازند خوب است . قبل از گذاشتن هريك از اين داروها بايد جايى را كه دارو مىگذارى با آب گرم پاكيزه كنى . داروى تركيبى كه به نام داروى مرغش مشهور شده در اين زمينه مفيد و خوب است . با تركيب زير . نسخه : سنگ مارغش يا مرغش ( پيريت سفيد ) به وزن دوازده درهم ، اندران به وزن دوازده درهم ، آرد باقلى به وزن شش درهم . همه را با صمغتر صنوبر مخلوط كن و بر پوست خراج كرده بمال و بر آن بگذار و ببند و بگذار تا خود به خود مىافتد . بايد همينكه اين داروى تركيبى مرغشى را درست كردى فورا و بدون درنگ آن را بر خراج بگذارى زيرا بسيار زود خشك مىشود . داروى تركيبى ديگرى كه آن را داروى نشادرى مىنامند خوب است . با تركيب زير :