أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

15

قانون ( فارسى )

3 - يا مادهء بيمارى بسيار سرد و سردمزاج است . 4 - ممكن است در طولانى شدن بيمارى ، زمان و مواسم سرما ، محيط زيست سردسير و سرمازا كمك كنند . 5 - ناتوانى حرارت سرشتى در تن بيمار ممكن است سبب طولانى شدن بيمارى شود . 6 - خشك و سفتى پوست بدن بيمار نيز در اين به درازا كشانيدن بيمارى تب دست دارد . فصل پنجم تبهاى روزانه به‌طور عموم تبهاى روزانه در هر نوع و حالاتى كه باشند به دو دسته تقسيم مىشوند : 1 - گرماى بيگانه به‌طور مستقيم از درون شروع كرده و بدون روىآورى خارج از عادات طبيعى پيدا شده است . 2 - حالت تب روىآورى پيش قدم دارد و در نتيجه به تب انجاميده است . كه برخورد انسان با بعضى از حالات جانبى ، خوراك و نوشيدنى اعم از غذا و دارو ، واكنشهاى جسمى ، واكنشهاى روانى ، به درد آمدن اندامان و بالاخره ورم و دمل بر رويهء بدن را بايد از اين رده شمرد . شايد تب از وقوع راه‌بندان و بندآمدگيهايى در درون پديد آيد كه دليل آن هم يكى از دو حالات فوق الذكر مىباشد . تب روزانه از هر سببى كه باشد بسيار شديد و نگران‌كننده نيست ، مگر اينكه حرارت بيگانهء سبب تب ، بر روان زندگى اثر بگذارد و روان را مشتعل سازد ؛ كه در اين حالت تب روزانه به تب دق تبديل مىشود ، يا به نوعى تب مىانجامد كه از ردهء تبهاى خلطى به شمار مىآيد . اين حالات را بعدا توضيح خواهيم داد . گاهى امكان دارد حين اينكه حالت تب روى آورده است ، سبب ديگرى پيدا شود و تب را حركت داده و تب ساده را به تب عفونى تبديل كند . گروهى از اطباء عقيده دارند كه تب روزانه تنها از دو منبع زير سرچشمه مىگيرد و لا غير : 1 - يا بدن بسيار خسته مىشود و تب روزانه سر برمىآورد . 2 - يا روان انسان با خستگى زياد روبرو مىشود و به تب روزانه مىانجامد . كه اگر راست خواهى راه خطا پيموده‌اند . تبهاى روزانه اكثرا از يك روز بيشتر دوام نمىكنند و كمتر رخ مىدهد كه حالت گرماى تب روزانه از سه روز تجاوز كند . اما اگر ديدى كه تب روزانه است و حالت تب از سه روز بيشتر دوام يافت ، بدان ! كه بيمارى به حالتى غير از حالت تب روزانه منتقل شده است . منظورم از منتقل شدن به حالتى ديگر اين است كه گرماى بيگانهء سبب تب به روان سرايت كرده و روان را مشتعل ساخته و اشتعال و گرمى روان بر بدن تأثير گذاشته است . يا اينكه گرماى بيگانه خلطى را دربرگرفته و آن را سبب اصلى براى بروز تب كرده است .