أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
341
قانون ( فارسى )
نسخه : انار ترش را تكهتكه كن و در سركه بينداز و بر آتش بگذار بجوشد تا نرم مىشود ، همينكه نرم شد آن را بيرون آور و خرد و نرم بساى و بر پارچهاى بگذار و بر جوش ببند . اين دارو در هر حالتى از اوقات جوش اخگرى و آتش پارسى بسيار خوب است و اگر آن را در مرحلهء اول پيدايش جوش استعمال كنند و يا در مراحل پايانى به كار برند از شر جوش رهايى يابند . از جملهء داروهاى مفيد در اين حالت داروهايى است كه در زير آيند : گردوى سبز ، برگ سبز گردو با قاوت ، مويز ، انجير با شراب ، روغن خشخاش سياه ، همچنين اگر از مجموع اين داروها يك دارو سازند و بر جوشها گذارند بسيار مفيد فايده است . داروى تركيبى زير در اكثر اوقات و حالات اين نوع از جوش بسيار بهرهرسان است . نسخه : افيون ، اقاقيا ، زاج سورى و پوست انار از هريك به وزن دو درهم ، كف مس تفته كه از آب پاشيدن حاصل شود ( زهرة النحاس ) به وزن يك درهم ، بزر بنگ به وزن يكدرهم . همه را درهم بسرشند و بر جوش گذارند . داروهاى گذاشتنى فوق تا وقتى مفيدند كه جوش چركين نشده باشد ، اما اگر جوش چرك كرد بايد داروهاى بسيار خشكاننده به كار برد . از قبيل : داروى اندرون ( انزروت - نسخه ) و گندناى كوهى ، قرص بولواندروس ( ثولواندروس - نسخه . ) ، داروى قيسور با شراب شيرين يا با شراب سيكى ( ميپخته ) و داروهايى كه در علاج حمرهء چركين و جوش مورچگى گاورسى ذكر شدهاند در علاج اين حالت نيز خوبند . در علاج جوش اخگرى و آتش پارسى بايد در روز دوبار و در شب يك بار يا دوبار دارو را بر جوش بگذارى . تا سرحد امكان براى معالجه داروهايى را استعمال مكن كه احتمال متعفن كردن ماده را در برداشته باشند ؛ كه اگر ماده متعفن شود ، قوز بالاى قوز مىشود و درد دوچندان گردد . بايد پيرامون جاهايى را كه از اثر جوش اخگرى يا آتش پارسى سوختهاند با گل ارمنى آميزه با سركه و ساير چيزهاى سردىبخش و بازدارنده بمالى و از آن غفلت نورزى ! دارويى كه تأثيرش شبيه گل ارمنى مخلوط با سركه است ، پشم سنگل ميشى است كه در شراب خيس شود و بر اطراف جاى سوخته بگذارند . هرگاه التهاب فروكش كرد و تنها قرحه باقى ماند ، داروهاى بر سر گذاشتن قرحه را به كار ببر ! مرهم ديانوطامن ( ديانوطا - نسخه . ) و ساير داروهاى علاج قرحه خورهزده را كه در اقرابادين ( كتاب پنجم قانون در طب ) آمدهاند استعمال كن ! در حالتى كه آتش پارسى چركين شده باشد ، گردوى كهنه داراى چربى بسيار خوب است .