أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

338

قانون ( فارسى )

نسخه : گزمازو ، صندل ، پوست انار و گل ارمنى در اجزاى متساوى با سركه و گلاب مخلوط شوند و اندازهء دارو چندان باشد كه سبب درد گزشى نشود . آن را به وسيله پر بر جوش مورچگى گاورسى بمالند . شير تازه دوشيدهء حيوان در علاج اين نوع از جوش مورچگى بسيار مناسب و خوب است . اگر جوش مورچگى گاورسى از مرحلهء اولى تجاوز كرد . اين داروى تركيبى زير را استعمال كن ! نسخه : سوختهء كلهء ماهى نمك سود را با شراب گس‌مزه مخلوط كن و بر جوش بمال ! نسخهء از آن قوىتر كه در خشكاندن جوش بسيار تأثيربخش است . برگ ريحان كوهى را بكوب و قلقديس ( زاج سفيد ) كوبيده را با آن مخلوط كن و بر جوش بمال ! نسخهء ديگر از آن هم قوىتر : زنگار و گوگرد زرد سوخته را با شراب به هم زن يا با آب چوب تاك بر آتش نهاده و با تركهء در حال سوختن - كه از آن اشك مىتراود - مخلوط را به هم زن و بر جوش بمال ! فصل پنجم جوش اخگرى و آتش پارسى و غيره هر جوشى كه از پوست برآيد و خورنده باشد و تاول زند و پوست را بسوزاند و كبره گيرد و حالت سوزشش شبيه سوزش آتش يا داغ گذاشتن باشد ، به اخگر يا آتش پارسى مشهور شده است . اگر جوشى آن‌چنانى از جنس جوش مورچگى باشد و بسوزاند و پوست را بخورد و تاول زند و به اطراف سرايت كند و رطوبت داشته باشد ، آن را آتش پارسى مىگويند . اين نوع از جوش از مادهء خلط صفرايى مخلوط با كمى مادهء خلط سودايى پديد مىآيد . جوش آتش پارسى كمى گودرفتگى دارد . جوش ناشى از مادهء خلط صفرايى مخلوط با كمى خلط سودايى - كه به آتش پارسى مشهور است - درشت و ريز باهم و پهلوى هم قرار دارند و مثل اين است كه خلط سبب جوش تندمزاج باشد و جوشش زياد داشته باشد . جوشى را جوش اخگرى نامند كه جاى جوش را سياه مىكند و رطوبت ندارد و اندام