أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

336

قانون ( فارسى )

به وزن پانزده درهم ، روغن آس به وزن سى و پنج مثقال . از همهء اينها مرهمى بساز و بر حمره بمال ! نسخهء ديگر كه سبك‌تر است : موم و روغن گل وريم ارزيز با افشرهء فيجن مرهم شود و بر حمره بمال ! فصل چهارم جوش مورچگى نام مورچگى بر جوشى اطلاق مىشود كه تنها يك جوش و يا حد اكثر چندين جوش بر پوست پديد آيد كه اندكى ورم دارد و به اطراف خود سرايت مىكند . ممكن است چركين بشود ، و احتمال دارد بدون چرك كردن از بين برود . و تو سبب اين حالات را سابقا ياد گرفته‌اى ! جوش مورچگى مايل به زرد است ، التهاب دارد ، قوام و شكلش به زگيل شباهت دارد ، گرد و مدوّر بوده و اكثرا ته جوش پهن و گسترده است . تنها نوعى از جوش مورچگى هست كه از اين قاعده مستثنى است ، كه آن را افروخوروذن ( افرخورودون - نسخه . ) نامند . اين نوع جوش در پايين باريك است و تو گويى آويزان شده است . جوش مورچگى همه نوع از انواعش درد گزشى همراه دارند كه گويى مورچه پوست انسان را گاز مىگيرد . روى هم رفته ، هر ورم كه بر پوست ظاهر شود و ژرفارو نباشد ، جوش مورچگى است ؛ ليكن خود جوش مورچگى انواعى دارد : 1 - جوش مورچگى گاورسى 2 - جوش مورچگى خوره‌اى - كه سابقا اينها را دانستى . 3 - اگر جوش مورچگى قرحه شد و متعفن گشت ، لقب تعفن را دريافت مىكند و آن را مورچگى متعفن مىگويند . علاج جوش مورچگى جوش مورچگى و هرآنچه از اين قبيل به شمار مىآيد ، اگر در اوايل سر برآوردن از راه تخليهء ماده - چنان كه لازم است - اقدام نشود و به قرحه تبديل گردد و علاج قرحه‌ها به زودى صورت نپذيرد ، سپس اگر جوشى را از اثر معالجه خوب كردى از جاى ديگر سر برمىآورد كه نزديك به جاى قبلى است و يا شايد باز در همان‌جا پديد آيد ؛ كه شروع به خوردن پوست مىكند و كم‌كم بر خورگى مىافزايد . اينك داروهاى معالج در مراحل مختلف جوش مورچگى . 1 - براى تخليه مادهء به وجودآورندهء جوش مورچگى ، آب پنير مخلوط با سقمونيا خوب است . 2 - اگر ديدى كه جوش مورچگى خوره‌اى است ، نبايد داروهاى رطوبت‌بخش را - كه در علاج