أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

303

قانون ( فارسى )

كاملا رطوبى و تر باشد و زود هضم شود . 5 - مقدار غذايى كه تناول مىكند در اندازه‌اى باشد كه به خوبى بتواند آن را هضم كند و به خوبى از معده جدا شود . 6 - اگر با رژيم غذايى كه براى نوشفايافته قرار داده‌اى بخورد ، احساس سنگينى در بدن نبود ، قرقر شكم نبود ، بيش از حالت طبيعى و متوقع از راه پايين سرازير نشد و كمتر و كندتر از حالت طبيعى از معده پايين نيامد ، به تدريج اندازهء غذا را بيشتر كن ! اما اگر حالتهاى نامبرده را مشاهده كردى ، اندازهء غذايش را به تدريج كمتر كن تا اين روىآورها ناپديد شوند . 7 - اگر نوشفايافته يكباره معده را از غذا بيا كند و معده از غذاى زياد از ظرفيت كش رفت ، ممكن است اين شخص به تب مبتلا شود . 8 - نبايد وقتى كه چيزى مىنوشد آن را يكباره سركشد ؛ يكباره در اندازهء زياد نوشابه به معده ريختن ممكن است خطرناك باشد . 9 - اوقات غذا خوردن نوشفايافتگان بايد وقتى باشد كه هوا نسبت به فصل معتدل است . مثلا اگر تابستان است شبانگاهان و اگر زمستان است وقت نيمروز ( ناهار ) غذا بخورند ؛ مگر اينكه سببى باشد كه به تأخير انداختن غذا تا شب يا تا نيمروز خوب نباشد . نبايد غذاى لازم را يكباره بخورد ، بايد در چند دفعه نوش جان كند و نبايد كاملا سير بخورد . نبايد به هيچ وجه آب بسيار سرد بخورد ، كه ممكن است به اندامان درونى آسيب برسد و حتى ممكن است با حالت تشنج روبرو شود . و ما مىدانيم كه كسانى نوشفايافته بوده‌اند كه از نوشيدن آب سرد جان سپرده‌اند . 10 - اين را نيز بدان ! كه اگر نوشفايافته از بيمارى هرگاه اشتهاى غذا خوردنش كاهش يافت ، يكى از اين سببها را دارد : الف - از ناتوانى بدن است كه هنوز به آن درجه از تجديد قوا نرسيده است كه اشتهايش بر مرام باشد . ب - خلطهايى در اندازهء زياد در معده‌اش جمعند كه در اين حالت علاوه بر كم‌اشتهايى اكثرا به حالت شبيه غش كردن درمىآيد . ج - سبب كم‌اشتهايى از آسيب‌ديدگى كبد است كه كمتر مىتواند خوراك لازمهء خود را جذب كند ؛ كه در اين حالت از رنگ رخسار و از مدفوع آبكى و سفيدرنگ تازه شفايافته مىتوان دانست كه سبب كم‌اشتهايى از كبد است . د - ممكن است اخلاط در سراسر بدن بيش از حد طبيعى باشد و در عين حال معده بيش از ظرفيتش پر باشد . ه - ممكن است كم‌اشتهايى نوشفايافته از كم‌نيرويى بدن و كاهش حرارت سرشتى باشد . و بويژه شايد حرارت غريزى در معده ناتوان باشد - كه علاج همهء اين حالات را سابقا ياد گرفته‌اى - وقتى كه تشخيص دادى كم‌اشتهايى ايجاد شده به دليل كدام يك از اين سببها است ، با منتهاى صبر و لطف به معالجه‌اش بپرداز !