آتش دربرگرفته باشد و يا مثل اين است كه ديگ آشپز آتش بگيرد و گر و آلاو آتش خود ديگ را دربرگيرد . ما اين حالت از حرارت بدن را تب دق مىناميم . امّا اگر حرارت بيگانه از بدن قبل از هر چيز خلط داخل بدن را دربرگيرد و گرم و مشتعل سازد و از اثر گرماى خلط ساير اندامان تن گرم و مشتعل شوند ، قياسش اين باشد كه آب گرم را در خزانهء حمام بريزيم و ديوارهاى حمام از اثر آب گرم گرم شوند . يا خود آتش را زير آب خزانهء حمام برافروزند و آب گرم شود و تأثير گرماى آب ديوارها را گرم كند . و يا مثلا آبگوشت گرم در ديگ بريزيم و ديواره‌هاى ديگ از اثر آن گرم شوند ؛ كه اين حالت تب را تب خلطى ناميم . و بالاخره اگر حرارت بيگانه اوّل تأثير بر روانها و بخارهاى داخل جسم آدمى گذارد و آنها را گرم سازد و سپس گرماى آنها به ساير اندامان جسم سرايت كند ، يعنى مثل اين باشد كه هواى داخل حمام قبل از هر چيز گرم شده باشد و از اثر آن ديوار و آب حمام گرم شده باشند ، اين حالت تب را تب روزانه مىناميم . در اين حالت از آنجا كه گرماى بيگانه اوّل بر مادهء بسيار لطيف آمده است و اين مادهء لطيف - كه روان و بخار است - به زودى تحليل مىرود ، تبى كه از آن سر مىزند پايا نيست و مشروط بر اينكه در مدتى كه هست به نوعى ديگر از حالات تب تبديل نشود ، كمتر اتفاق مىافتد كه بيش از بيست و چهار ساعت دوام كند . پس به‌طور خلاصه حالت تب از سه نوع خارج نيست : 1 - تب دق . 2 - تب خلطى . 3 - تب روزانه . از همين سه حالت ، انشعابهايى رخ مىدهد و هريك از اين حالات سه‌گانهء تب انواع و اقسام دارند كه در صفحات اين كتاب به بحث از اقسام آنها مىپردازيم . انواع تبهاى منشعب از اين سه حالت اصلى از اين قرارند : 1 - تب سخت و شديد . 2 - تب سبك و غير شديد . 3 - تب كهنه شده و دست برندار ( مزمن ) . 4 - تب نو آمده و زودگذر . 5 - تب شبانه . 6 - تب روزانه . 7 - تب ساده و بىخطر و بدون پيامدهاى ناپسند . 8 - تب داراى پيامد و دنباله‌روهاى ناپسند و نگران‌كننده . 9 - تب فاصله‌دار يك روز يا چند روز در ميان . 10 - تب دست بر ندار و هميشگى ( تب لازم ) ، كه تب لازم نيز دو حالت دارد . الف - تب هميشگى بدون شدّت و حدّت زياد و در يك حالت بدون نوسان .