أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

242

قانون ( فارسى )

- نشانيهاى زير را دارد : 1 - هر جايى كه بقاياى مادهء بيمارىزا بدان نقل مكان كرده است درد مىكند . 2 - رگهايى كه در آن نزديكى در فضاى خالى هستند باد مىكنند . 3 - شدت و التهاب حرارت ، جاى انتقال و رگهاى همسايهء جاى انتقال را در بر مىگيرد . 4 - جائى كه مادهء بيمارىزا از اثر بحران بدان انتقال مىيابد ، يا اندامى است ناتوان ، يا بند استخوانى است دردمند و يا اندامى است خسته شده . اگر اطراف دنده‌هاى نزديك شكم كش رود و درد كند ، نمىتوانى جاى انتقال مادهء بيمارىزا را درست معلوم كنى و نيز نمىتوانى بدانى كه ماده به كدام طرف گرايش دارد ؛ زيرا ماده رو به هر طرفى كه باشد كشيدگى اطراف دنده‌هاى نزديك شكم و به درد آمدن آن اطراف به جاى خود هست . اين را نيز بدان ! كه انتقال مادهء بيمارى ، در حالت بحران ناقص و سر برآوردن خراج از اثر انتقال ماده ، در سرما و فصل سرما و در سن بعد از چهل سالگى رخ مىدهد . سبب اينكه در فصل سرما انتقال ماده در بحران رخ مىدهد اين است كه سرما ماده را مىگيرد و حبس مىكند ، يعنى در راه خروج ماده به خارج بر آن اثر مىگذارد و از خروجش جلوگيرى مىكند . سبب دوم يعنى اينكه در عمر بعد از چهل سالگى مادهء از مركز بحران خارج شده به خراج بر پوست مىانجامد اين است كه بيمار در اين عمر از دفع ماده به خارج - به‌طور كامل - ناتوان است و ماده در زير پوست مىماند و به خراج تبديل مىشود . طبيبى گفته است : « بيمارى كه سنش از پنجاه سال گذشت و حتى بيمارانى كه سنشان از سى سالگى تجاوز كرد ، كمتر بحران بيماريشان به خراج پوست مىانجامد و كمتر رخ مىدهد كه بحران بيماريشان انتقالى باشد . » كه اين نظر مورد اعتماد نيست ؛ زيرا انتقال مادهء بيمارىزا در بحران به اطراف مركز قبلى اولا : يا از خود ماده است كه يكى از دو سبب زير را مىتواند داشته باشد : 1 - ممكن است ماده غليظ و پرمايه باشد و چنان كه شايد و بايد به كلى به خارج دفع نشود ، كه اين حالت و سبب اكثريت دارد . 2 - دوم اينكه ماده در اندازه بسيار زياد است و همه يكباره به بيرون راه نمىيابد ، كه اين حالت سببى كمتر پيش مىآيد . ثانيا : يا سبب انتقال بستگى به نيرومندى و ناتوانى طبيعت رانندهء ماده دارد بطورى كه طبيعت بسيار نيرومند نيست كه بر ماده تسلط كامل يابد و چندان هم ناتوان نيست كه نتواند ماده را از اندامان رئيسه و بسيار ارزنده منحرف نسازد ؛ كه اين دو سبب در اوايل شروع عمر پيرى مناسبند . بارها رخ مىدهد كه نشانيهاى انتقال ماده در بحران به جاى ديگر خودنمائى مىكنند امّا در اين ميانه پاكسازى و تخليهء بسيار و بويژه تخليه از راه بول زياد و سپيد شفاف صورت مىگيرد و انتقال بحران از بين مىرود .