أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
238
قانون ( فارسى )
نشانيهاى عمومى و خصوصى بحران ما تا اينجا نشانيهايى را ذكر كرديم كه عمومى بودند و در حالات گوناگون بحران مورد استفاده دارند . اكنون از آن ميان نشانيهايى را توضيح مىدهيم كه مىتوان از طريق آن بحران خون دماغى يا غير آن را شناسائى كرد ، به شرح زير : 1 - اشكريزى چشم بدون اراده ، وزوز و صداى گوش و ناشنوائى ، كشيدگى اطراف دندههاى نزديك به كبد و طحال بدون احساس درد و التهاب در سر بيشتر نشان از بحران خوندماغى دارند . 2 - تنگنفسى ، كشيدگى در اطراف دندههاى نزديك شكم - بهطور مطلق - از طرف جلوى بدن و اكثرا همراه احساس درد در معده ، اكثرا دليل بر بحرانى هستند كه با قى كردن بيمار خاتمه مىيابد . اين را نيز بدان ! كه وقتى كه ما تنگنفسى را در شمار نشانيهاى بحران خوندماغى بيان كرديم ، منظور حالتى بود كه رگ توخالى پر از خون مىشود و طبيعت آماده شده است كه خون جمع آمده در رگ را دفع كند و از راه سوراخ بينى بيرون اندازد ؛ خون كه از فشار آوردن طبيعت بر مىجهد به سوى بالا مىرود و مزاحمتى براى اندامان نفسكش ايجاد مىكند . اگر بنا باشد كه بحران همراه خوندماغ و در عين حال همراه قى كردن بيمار باشد ، نشانيهاى زير حالت را دستنشان مىكنند : اشباح نخمانندهء براق پيش چشم آيند و در عين حال تيرگى و تم چشم هم هست كه بايد حدس بزنى بحران حالت مزدوج دارد كه با قى كردن بيمار و خونريزى بينى همراه است . سرخى رخساره در بحران نشان از خون دماغ دارد . زردى و بىرنگى رخسار بيمار نشان از بحران همراه قى دارد و ممكن است رنگ بيمار نپرد يا زرد نشود ، امّا لب زيرين بيمار بپرد ، كه باز نشان آن است كه بحران همراه قى كردن بيمار است . در نشانى گرفتن از لب چيزى نيست كه دليل بر خونريزى بينى همراه بحران باشد . يكى از نشانيهاى بحران خوندماغى - كه خارش بينى بود - ويژه به خون دماغ است و در بينى علامتى نيست كه از راه آن بحران همراه قى كردن را پيشبينى كنى . نشانيهاى بحران همراه عرق كردن 1 - اگر در حالت بيمارى نزديك به بحران نبض بيمار موجى بود و موجى زدنش شديد بود ، گاهى كه دست بر پوست بيمار مىگذارى احساس مىكنى كه نوعى نمناكى دارد ، رنگ پوست به سرخرنگى متمايل شده است ، پوست بدن بيمار - كه لمس مىشود - گرمتر از آن احساس مىشود كه سابقا بود ، سرخرنگى پوست نيز بيشتر از سابق است ، بول بيمار تمايل به پرمايگى دارد و رنگش تغيير كرده است ؛ بويژه اگر در روز چهارم بول رنگ بگيرد و در روز هفتم پرمايه شود ، حدس بزن كه بحران با عرق شروع مىشود و با عرق كردن بيمار هم خاتمه مىيابد .