أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

205

قانون ( فارسى )

خواهيم كرد . نسخه : استخوان سوخته ، پشك كهنه شدهء گوسفند ، سفال نوساخته ، نشاسته ، بزر خربزه ، برنج در آب شسته و نخود از هريك به وزن ده درهم ، ثمر درخت بان ، لوبيا گرگى ، كوشنه و زراوند دراز از هر يك به وزن پنج درهم ، ريشهء خشكيدهء نى به وزن بيست درهم . همهء اين داروها را درهم مخلوط كن و با آب خربزه يا آب آبگوشت چكاوك يا آبجو و يا آب باقلى درهم بسرش تا مرهم شود سپس بر جاى آبله‌ها بمال و شب را با آن به روز آورند و فرداى آن شب با آب‌پز بنفشه جاى دارو ماليده را بشويند . نسخهء ديگر : سفال نوساخته ، استخوان پوسيده ، ريشهء نى ايرانى ، نشاسته ، لوبيا گرگى ، بزر خربزه ، برنج شسته ، ثمر درخت بان و كوشنه از هريك يك جزء متساوى . همه باهم مخلوط گردند و جاى آبله را بدان صيقل دهند . لوبيا گرگى و نخود سياه هم خوبند . فصل پنجاه و دوم تبهاى ورمى قبلا چگونگى تبهايى را شناختى كه پيامد ورمهاى آشكارا و در رويهء بدن هستند - كه اكثرا اين تبهاى ناشى از ورم پديدار از جنس تبهاى روزانه مىباشد - اين ورمهاى سر برآورده از رويهء بدن اكثرا گرمايى كه از آنها برمىخيزد به قلب مىرسد درحالىكه عفونت آنها به قلب نمىرسد ؛ ازاين‌رو اين تبها اكثرا عفونى نيستند . اما اگر مادهء عفونى ورمها به قلب برسد ، يعنى ورم بزرگ باشد يا بسيار به قلب نزديك باشد ، تب ناشى از ورم ، از جنس تبهاى روزانه نخواهد بود . سبب پيدايش اين‌گونه تبهاى ناشى از ورم خارجى در رويهء بدن يعنى تب سابقه‌دار ، سببهاى سابق هستند . مثلا پرشدگىهايى در بدن موجود بوده و به شكل ورم سر بر آورده است يا قرحه‌اى روى داده و مادهء بدجنس و بيمارىزا در آن جمع شده و تأثير بر گوشت سست بدن گذاشته و در نتيجه تب به بار آمده است . اما اگر ورم نه در رويهء بدن بلكه در درون انسان باشد ، با گرميى كه به قلب مىرساند ، حتما عفونت را هم به قلب انتقال مىدهد . تب ناشى از ورم درونى كه از ورم باد سرخ سر برآورده در اندرون بدن باشد ، بدترين حالت تب ورمى را به بار مىآورد و از عوارض آن درد بسيار شديد ، تشنگى زياد و التهاب شديد است . نشانى تب ناشى از ورم باد سرخ درونى آن است كه خلط مرارى به حد زياد با خون بيمار