أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
166
قانون ( فارسى )
درهم بسرشند و حب سازند يا حب نسازند و از آن تناول كنند . غذاى بيماران تب يك اندر چهار بهتر آن است كه از هفتهء اول ابتلا به بيمارى تا سه هفته غذا تا اندازهاى لطيف باشد ، اما نه آنقدر كممايه كه نيروى بدن را كاهش دهد . رژيم غذايى سه هفتهء اول كه بايد لطيف باشد ، مثلا : اگر گوشت و چربى نخورند در كاهش دادن مادهء خلط سبب تب تأثير دارد و درد و آزار تب را سبك و مدت بيمارى را كوتاه مىكند . بعد از سه هفته بايد غذا نيروبخش باشد ؛ از قبيل : ماهى رضراضى ، تخم مرغ نيمبند ، گوشت جوجه ، گوشت تيهو . اگر بر اين رژيم غذايى نيروبخش مدت سه هفته گذشت و بيمارى دستبردار نشد ، بايد غذا نيروبخشتر باشد . از قبيل : گوشت مرغ خانگى ، گوشت بره ، گوشت بزغاله ، گوشت پرندههاى سبك گوشت زودهضم ، مانند : تذرو ، درّاج ، ماهى خوب نه بسيار بزرگ است . اين را نيز بدان ! كه در تغذيهء بيمار مبتلا به تب يك اندر چهار بايد چندين جهت را در نظر داشته باشى كه از اين قرارند : 1 - غذا بادزا نبوده و بلكه بادپراكن باشد و بادى را كه مادهء سودايى توليد مىكند تحليل ببرد . 2 - غذا غليظ نباشد ، غذايى باشد كه مادهء غليظ را نرم گرداند . 3 - غذا يبوستآور نباشد ، بلكه سبب نرمش شكم شود . 4 - غذايى باشد كه خون پسنديده از آن توليد شود ؛ كه اكثرا غذاهاى داراى حرارت و رطوبت ، خون پسنديده توليد مىكنند . 5 - و تو ياد گرفتى كه كى بايد غذا به بيمار بدهى ، در چه ساعاتى بايد غذا بخورند . در هر حال بهتر آن است كه وقت نوبت تب گرسنه باشند ، كه طبيعت به چيزى غير از مادهء بيمارى مشغول نباشد تا بتواند ماده را دفع كند . شراب صاف و كممايه براى اين بيماران مفيد است . علاج تب يك اندر چهار هميشگى اين حالت از بيمارى كه تب يك اندر چهار است و حرارت بيمار را ول نمىكند و در هر چهار روز كه روز نوبت است حرارت بسيار شدت مىيابد ، از حيث جنس و نوع بيمارى همان حالت تب يك اندر چهار را دارد كه بحثش گذشت . و علاجش با علاج تب يك اندر چهار عادى - كه ذكر كرديم - فرق بسيار كمى دارد . اين فرق و تفاوتها به قرار زير است : 1 - گرمىبخشها و سردىبخشها در علاج اين حالت دستبرندار بيشتر بايد به حالت ميانگين متمايل باشند ؛ زيرا حرارت بيمار را ول نمىكند . پس بايد غذاهايى مانند : اسكنجبين ، گلنگبين ، اسكنجبين بزرها ، آب ريشههاى در مزاج معتدل و افشرههاى مناسب حال را با عسل بخورند . 2 - در اين حالت بيمارى كه تب يك اندر چهار هميشه بر بيمار چيره است ، مادهء خلط سبب