أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
101
قانون ( فارسى )
چنان كه قبلا هم ذكر كرديم اكثرا اين گرسنگى گاوى سببش از كار افتادن نيروى حساسيت معده است و اين بىحسى معده از اثر ناتوان شدن رگهاى حس بخشند كه به معده مىآيند ؛ كه در اين حالت بدن خوراك مىخواهد و ليكن حساسيتى در دهانهء معده نيست كه نياز بدن را برآورد و تقاضاى خوراك كند . فصل بيست و هشتم سياه شدن زبان تبدار اگر ديدى كه تبدار در اثناى تب زبانش سياه مىشود ، فورا به زدودن آن اقدام كن ! كه سابقا وسيله را در بحث از لزجى و زبرى بيان كرديم . اگر زود به داد بيمار نرسى و سياهى زبان را نزدايى ، بخارهاى بدجنس به سوى سر بيمار مىآيند و بيمارى سرسام گريبانگير بيمار مىشود . اگر به جاى گرسنگى گاوى به گرسنگى سگانه مبتلا شدند ، غذاهاى چرب سرد و شيرينيها علاجش مىكنند . فصل بيست و نهم غش كردن تبدار برخى اوقات رخ مىدهد كه بيمار تبدار در اثناى نوبت تب از هوش مىرود و غش مىكند . غش كردن سببش ريزش خلط مرارى به معده است . براى علاج اين حالت مدهوش شدن دستور اين است : 1 - قبل از سر رسيدن نوبت تب يا درحالىكه تازه نوبت تب شروع كرده است ، قطعه نانى از نان بدون سپوس را در آب انار و آب غوره خيس كند و بيمار بخورد . 2 - اين را بدان ! كه اگر غش كردن و تب باهم در شخصى جمع شدهاند ، بايد به علاج غش بيشتر اهميت دهى . 3 - اگر خواستى كه بيمار را تغذيه دهى ، كمى نان را در وزن سه درهم شراب كهنه يا آب سيبى كه زياد مانده و دردى از آن گرفته شده تريد كن و بيمار بخورد ؛ كه مواد سبب غش كردن را تحليل مىبرد . 4 - رگ زدن اكثرا حالت غش كردن را در بيمار افزايش مىدهد . 5 - حقنهء نرم در علاج غش كردن بيمار تبدار بهتر از علاجهاى ديگر است . 6 - قى كردن نيز مفيد است . 7 - اگر هر دو ساق بيمار را ببندى و در اين حال هر دو پا و هر دو دست را در آب گرم فرو برد ، فايده بيند .