است كه مادهء مرارى به دهانهء معده‌شان مىريزد . اگر اين‌چنين بيمارانى را وادار به خوردن اسكنجبين مخلوط با مقدارى زياد آب گرم كنند ، يا شراب مخلوط با آب زياد بخورند و قى كنند ، خلط صفرائى را به حد زياد با قى كرده پرت مىكنند ، و نيرو را از سر مىگيرند . آنگاه اگر چيزى از ربهاى قبوضيت‌بخش و گيرنده بخورند درد و آزار تسكين مىيابد . پيران ، تن ناتوانان و كودكان از اين رده به شمار مىآيند . كه در حال بيمارى تحمل گرسنگى نمىكنند . كسانى كه بر گرسنگى شكيبا هستند و از غير خود بيشتر تحمل گرسنگى مىكنند به ترتيب اولويت از اين قرارند : 1 - كسانى كه عمرشان در دههء پنجم است يعنى از چهل به بالا تا پنجاه ساله . 2 - در درجهء دوم جوانان و بويژه جوانانى هستند كه اندامان قوى و به هم چسبيده و لوله‌رگهاى گشاد در بدن دارند و در محيط سردسير زندگى مىكنند . بارها رخ داده است كه طبيب در علاج چنين بيمارانى راه خطا پيموده است و علاج را برعكس لازم كرده است . مثلا : در نخستين مرحلهء بيمارى ، بيمار را از غذا محروم كرده‌اند ، بيمار وقتى به حالت سوم بيمارى درآمده است يعنى حالت افزايش بيمارى به اوج رسيده و متوقف شده است ، احساس كرده‌اند كه بيمار دارد به كلى نيروى خود را از دست مىدهد . از روى ناچارى غذا به او داده‌اند . اين طرز معالجه از دو سو غلط است . اگر در ابتدا و سرآغاز بيمارى بيمار را تغذيه مىدادند - كه آن هم غلط بود - از اين كمتر غلط بود كه نوشدارو را بعد از مرگ سهراب برسانند ؛ كه اين كار غلط اندر غلط است . بيماران تب عفونى ممكن است با روىآورهايى بد و ناپسند روبرو شوند . مثلا : به نزله‌هاى خام و نارسيده و مرارى مبتلا شوند ، بىخوابى بكشند - كه سبب بىخوابى نتيجهء حركت خلط نارسيده است - به دلهره دچار شوند ، به بىآرامى و حركات نابايسته گرفتار آيند ، اندامشان سست و فروهشته شود ، مواد ناباب داخل تن نيرو را زير فشار قرار دهند ، بخار در بدن به حد زياد پديد آيد و از اثر آن ، صداهايى بشنوند كه وجود خارجى ندارد ، در رختخواب پهلو به پهلو شوند و آرام نگيرند ، سياهيها و شبحهايى را ببينند كه وجود خارجى ندارند ، لب پائينىشان بپرد و بلرزد كه اين پريدن از تأثير آزار دهانهء معده است ، و از آنجا كه معده‌شان احساس سنگينى مىكند اندوهگين مىشوند . فصل نهم اسكنجبين و آبجو نام اسكنجبين و آبجو در بسيارى از علاجها ذكر مىشوند و ما سابقا گفتيم كه در باب ويژه‌اى شرح و تركيب اين نوشابه‌هاى علاجى را ذكر مىكنيم . اينك فصل نهم را به اين دو اختصاص مىدهيم . 1 - آبجو - كه در علاج بيماريها و تغذيهء بيماران در كتابهاى طبى زياد ذكر مىشود - با خود جرم