أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

77

قانون ( فارسى )

اين برگردانيدن روشهايى دارد : 1 - مثلا بادكش آتشى يا هر نوع بادكش ديگر را بر مقعد بيمار مىگذارى و منتظر مىمانى تا باسور را بيرون مىكشد ، سپس آن را وسيلهء قالب مخصوص مىگيرى و مىبرى . 2 - اگر بيم داشتى كه تا تو به دادش مىرسى و مىبرى باسور به داخل برگردد ، بادكش را باز مكن تا مىبينى كه جاى بيرون آمدن باسور ورم كرده و راه برگشت را بر باسور بسته است . 3 - يا همين‌كه باسور از اثر فشار بادكش بيرون آمد ، فورا آن را از ته قسمت بيرون آمده با نخى محكم تند ببند كه از شدّت بستن ورم كند و نتواند به درون برگردد . 4 - يا در برگرداندن باسور داروهاى برگردان را به كار انداز ! مثلا : افشرهء لوفا ، شبت سبز و مويزك را در اجزاء متساوى با عسل بسرش و بر مقعد بيمار بمال ! يا كمى پشم در اين داروى سرشته در عسل بپالاى و بيمار بردارد كه اين دارو مقعد را براى بيرون دادن مدفوع برمىانگيزد و به بيرون آمدن مقعد مىانجامد و كار باسور پناه گرفته برملا مىشود و بريدنش آسان مىگردد . 5 - بورهء قرمز و زهرهء گاو را بر مقعد بمال يا به وسيلهء پشم آن را بردارند . 6 - فلفل و بورهء قرمز را در اين عمل به كار ببر ! 7 - يا با يكى از داروهاى فوق افشرهء گل سرنگون يا مويزك قاطى باشد . بهتر است براى احتياط قبل از قطع كردن باسور و قبل از مهار كردنش ، شاهرگ دست بيمار را بزنى . اگر خواستى كه باسور را ببرى اين دستور را در عمل باسور در نظر داشته باش ! باسورى را كه مىبرى بايد برجسته گردد يا به وسيله قالب مخصوص آن را برجسته گردانى و آن را به سوى خارج بكشى تا ته آن پيدا مىشود و آنگاه از ته آن را ببر . وسيلهء بريدن بايد بسيار تيز و برّا باشد و فورا باسور را ببرد . نكند قسمتى را ببرى و هنوز باقيمانده‌اى نابريده بماند ، كه حتما سبب گزند و آماس و درد و آزار بسيار زياد مىشود و ممكن است بدون قطع كردن باسور را ببندى و آن را در جايى حصر كنى . بگذار خون از آن جارى شود تا جايى كه بيم مىرود كه بيمار را بسيار ناتوان مىكند . آنگاه به وسيلهء داروهاى بندآور نزيف خون را از جريان باز دار . - داروهاى بندآورندهء نزيف را بعدا ذكر مىكنيم - اگر ديدى كه خون زياد از باسور بيرون نريخت ، شاهرگ دست را بزن و خون تباه را از بيمار بكش ! و اگر بيمار تحمل مىكند كه باسور را وسيلهء بازكننده‌هاى دارويى زخمى كنى و خونريزى كند و بيم آن نداشتى كه بيمار از شدت درد از تاب و توان بيفتد ، علاج خوبى است ؛ كه در اين‌باره براى زخمى كردن باسور شايد آب پياز كافى باشد . اگر باسور كوچك را از ته مهار كردى يا باسور بزرگ را از وسط يا از جاى ديگر مهار كردى و خواستى كه ورم نكند و درد نداشته باشد ، پياز در آب جوشيده يا ترهء جوشيده در آب را با روغن معمولى درهم سرش و بر جاى مهار كرده بگذار ! بيمار در آبهاى قبوضيت‌آور بنشيند كه داروهاى قبوضيت‌آور با آب در ظرف سرپوشيده جوشيده باشند ، كه ورم نمىكند يا در آبى بنشيند كه سركه و مازو و پوست انار در آن پخته است . بعد از بريدن يا افتادن باسور ، مرهمهايى را به كار ببر كه رويانندهء گوشتند ، تا جاى باسور ورم