أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
68
قانون ( فارسى )
اگر قطران در آن وارد باشد ، مفيد واقع شود . اگر افشرهء برگ شفتالو و يا آبى كه ريشهء درخت توت در آن پخته است ، در مايهء حقنه باشد خوب است . آبپز پوست انار هم خوب است و بويژه اگر بيمار حرارت داشته باشد بسيار فايدهرسان است . فصل يازدهم گذاشتنىها در علاج كرم شكم شايد در معالجهء كرم شكم نياز به داروهايى افتد كه بايد از خارج بر شكم بگذارى ؛ بدين منظور دارو بايد داراى قوّت باشد و از خارج بر داخل اثر بگذارد . بايد در هر ضمادى كه بر شكم بيمار مىگذارى پيه هندوانهء ابو جهل يا زهرهء گاو يا سيماهنگ وارد باشد . قطران و الوا نيز خوبند كه با ضماد باشند . اگر الوا و خاراگوش يا الوا و ربّ به يا الوا و رب سيب بر شكم بيمار بگذارى ، هم كرم را مىكشد و هم اشتهاى خوراك را باز مىكند . و اگر الوا ، خاراگوش ، ربّ به و رب سيب همه باهم باشند و ضماد شوند نور على نور است . ضماد خوب ديگر : سياهدانه را در آب هندوانهء ابو جهل - كه هنوز سبز است و نخشكيده - بساى و بر شكم بيمار بمال و يا سياهدانه را در آبپز پيه هندوانهء ابو جهل بساى و بر شكم بيمار بمال ! گويند اگر مخ گوزن را بر ناف بيمار گذارند بسيار خوب است . اگر روغنهاى وارد در علاج كرم شكم را بر شكم و ناف بيمار بمالى بهره رسانند ؛ كه روغن خاراگوش و روغن بابونه در اين زمينه ويژگى دارند . فصل دوازدهم غذاى بيماران مبتلا به كرم شكم كسانى كه كرم شكم دارند بايد از رژيم غذائى ويژهاى پيروى كنند . سبب بيمارى كدام و بيمارى در چه حالتى است ، بايد غذا مناسب آن حال باشد كه در مقابل سبب مقاومت كند . مزاج غذا بايد گرم خشك باشد و هيچ لزوجتى در آن نبوده و تا اندازهاى زداينده هم باشد كه كرم را بيرون بياورد . براى مبتلايان به كرم شكم ، غذاهاى زير مناسب و سازگارند : آب نخود آب ، برگ كلم ، گوشت كبوتر و آب شور كه در هر حالت از حالات كرم شكم مفيدند . و اگر بيمار اسهال و حرارت دارد ، سوپ همراه ترشى سماق بخورد كه هم شكم بند آيد و هم كرم كشته مىشود . آب انار ترش هم تأثيرش با تأثير سماق برابر است . اگر بيمار مبتلا به كرم شكم اسهال شد و از اثر اسهال ناتوان گرديد ، بايد غذايش نيروبخش