و تأخر حقنه را خود برحسب تشخيص و برحسب نياز به حقنه معين مىكنى . در هر حال اگر قبل از تناول دارو و بعد از آن حقنه كردى يا قبلا چند بار حقنه به عمل آوردى و يا بعد از تناول دارو حقنه را چندين بار تكرار كردى ، مواظب باش كه حقنه هربار سبكتر از قبلى باشد . بسيار رخ داده كه بيمار ايلاوس آب گرم نوشيده و دردش تسكين يافته است ؛ زيرا آب گرم يا همان گرمى به رودهء باريك - كه نزديك معده است - رسيده و چيزى را كه به روده رسيده تحليل برده است . برخى از اطباء عقيده دارند كه بايد به نرمى و به آرامى ابزار دميدن را در مقعد بيمار جا داده و در آن بدمند تا روده گشاد و فراخ شود ؛ آنگاه بيمار حقنه گردد كه داروى مايهء حقنه به سادگى در نقاط مختلف و دور تر روده جايگزين شود . به عقيدهء من در اين حالت رگ زدن ضرورىتر است ؛ زيرا اگر ورمى در روده هست كه سبب راه‌بندان شده است حتما رگ‌زنى و خون كشيدن مىخواهد ، و اگر درد بسيار شديد است و بيم آن مىرود كه به ورم بينجامد ، باز رگ زدن براى جلوگيرى از پيدايش ورم مددكار است . از اثر بيمارى ايلاوس اخلاط بدجنس و ناباب در بدن پراكنده مىشوند - زيرا راه بيرون رفتن ندارند - و سبب بدبو شدن بدن مىگردند . اگر خلطهاى بدجنس در بدن پراكنده شدند و بيرون راندن آنها به وسيلهء اسهال دشوار بود ، رگ زدن حتما بايد انجام شود . در بيمارى ايلاوس موادى كه در اعماق احشاء سبب درد مىشوند ، چون راه خروج ندارند ، آنجا مىمانند و سبب ايجاد درد مىشوند . كه بسيار احتمال دارد داروها يا غذاهاى لغزاننده تا اندازه‌اى گرم‌مزاج و لعابهاى گرم و گرمىبخش با روغن كرچك در اكثر حالات بيمارى ايلاوس بهره‌رسان باشند ، مگر در ايلاوس مرارى يا ايلاوس ورمى بسيار حرارت مزاج ، كه از مصرف آنها فايده‌اى حاصل نمىشود . همچنين آب‌پز شدهء شبت كه با نمك و روغن زيتون بر آتش بپزند در علاج ايلاوس خوب است . روغن زيتون گرم بر بدن بيمار ماليدن نيز خوب است . اگر ايلاوس بلغمى است همان علاج قولنج بلغمى را به كار بر - كه داروهاى تناولى بودند - مانند : حب صبر ( الوا ) ، حب سكبينه ، حب ايارج . و بايد هركدام از اين حب‌ها را كه مىخورند با روغن كرچك باشد . حقنهء ميانگين استعمال كن كه بلغم را به سوى پايين جذب كند . اگر ايلاوس بادى است علاج قولنج بادى را استعمال كن ! و داروهاى تناولى را كه در باد پراكندن فعال و كارا هستند به كار بگير و از حقنه استفاده كن كه در تأثير بخشيدن داروى تناولى كمك باشد . بادكشهاى زياد بر طرف بالائى شكم بگذار ! و شايد نياز باشد جايى از شكم را كه در مقابل درد است با نك تيغ شيار كنى و بادكش بر آن بگذارى كه شايد مادهء درد را به مراق بكشاند . اگر بيمارى ايلاوس از اثر سوء مزاج سادهء بدون ماده است به تعديل مزاج بپرداز ، كه اين را سابقا ياد گرفته‌اى ! اگر بيمارى ايلاوس از اثر سوء مزاج همراه مادهء خلط است همان علاج قولنج از اثر سوء مزاج همراه ماده را به كار انداز ! كه اوّل بايد مادهء خلط را پاكسازى كنى .