جلد پنجم يادداشت ويراستار توضيح و تذّكر به طورى كه خوانندگان عزيز خواهند ديد ، بخش عمده‌اى از مطالب اين مجلد از كتاب قانون ، در زمينهء رعايت بهداشت و حفظ سلامت اندامان تناسلى بوده و حاوى دستورها و تذكّراتى است كه به اعتقاد ابن سينا با رعايت اين موارد ، بسيارى از بيماريهاى مقاربتى و عوارض بعضا جبران‌ناپذير ناشى از آنها پيش نخواهند آمد . و حتّى توجّه به اصولى در همين مقوله را براى تأمين سلامت و بهداشت روانى جامعه ضرورى مىشمارد و هشدار مىدهد كه بىمبالاتى و كم‌دقّتى نسبت به آنها ، اى بسا كه موجب بيماريهاى روانى گردد ، عقده‌هاى جنسى به بار آورد و باعث رشد فساد اجتماعى و از هم پاشيدگى خانواده‌ها بشود . اينكه در علم فيزيولوژى و خصوصا در ارتباط با مهم‌ترين و ارزنده‌ترين شاخهء اين علم ، كه به نام پزشكى يا علم بدن‌شناسى معروف است ، مرز ميان مجاز و ممنوع سخن كدام است و اصولا زمانى كه ضرورت و نياز جدّى مطرح مىشود ، بحث از زشت و زيبا جايى دارد يا خير ، موضوعى است كه نه در اين مختصر مىگنجد و نه ضرورتى به وارد شدن در آن ديده مىشود . و هرچند بو على خود ضمن همين كتاب در فنّ بيستم ، گفتار اوّل ، تحت عنوان فصلى مستقل ( فصل نوزدهم ) به‌طور مختصر امّا مفيد به مضرّات اجتماعى و آثار سوء شرم طبيب - كه ظاهرا اخلاق بيشتر پزشكان آن زمان بوده است - اشاره كرده و آن را به باد انتقاد گرفته و منع كرده است ، در اينجا به عنوان توضيح و تذكر اين اندازه كافى است گفته شود كه اولا چنانچه در يادداشتى بر كتاب چهارم ( مجلد ششم ) خواهيم گفت ، قانون در طب بيشتر به عنوان سندى بسيار ارزنده و تاريخى كه موجب مباهات جهانيان و خصوصا عالم اسلام و ايرانيان است ، مطرح مىباشد ، تا به عنوان پزشك خانواده ؛ و در ثانى هرچه كه لابلاى اين صفحات و ضمن اين سطور به چشم مىخورد ، صرفا ترجمه است نه تأليف . و بيشترين سعى بر آن بوده كه رعايت امانت بشود و حتىالمقدور جمله‌اى و بلكه كلمه‌اى از قلم نيفتد . و هرچند بسيار دير و سالها پس از برگرداندن قانون توسط فرنگيان ، ترجمهء فارسى آن انتشار مىيابد ؛ اما اكنون كه