رويداد قبل از درد آن را نشان مىدهد . اگر از اثر كليه پشت به درد آيد ، علامتش اين است كه درد پشت در كمر است ، توان جماع كاهش مىيابد و نشانيهاى ناتوانى كليه پديدار مىشود كه معلومند . اگر از سوء مزاج گرم ساده است ، همراه درد حالت التهاب و گزش هست و درد سبك است و تپش ندارد . اگر از پرى غير طبيعى رگ از خون است ، درد كش مىرود و در كليهء پشت انتشار يابد ، احساس التهاب ، حرارت و تپش هست و نشانهء پرخونى در بدن پيدا است . اگر از سببهاى كوژى پشت باشد ، علامتها را سابق بيان كرديم . درد پشت دو حالت دارد يا بيمار در خم شدن آسوده‌تر مىشود يا در راست ايستادن ؛ اگر مىخواهد خم شود ، سبب درد پشت را در ورم سخت و غيره - كه سببهاى كوژپشتى مىشوند - بجوى ! اگر از راست كردن پشت مىآسايد ، دليل آن است كه بر خلاف عادت طبيعى رفتار نمىكند . بدين معنى است كه ماهيچه‌ها از خم شدن و نرمش داشتن تمرّد نكرده‌اند . و اگر در راست نگهداشتن پشت درد احساس شد ، بدان كه ماهيچه‌هاى رويهء پشت به درد آمده‌اند . و اگر از راست شدن به درد نيامد اما معمولا درد داشت معلوم است كه سبب درد در ژرفاتر از رويه قرار دارد . علاج در علاج درد پشت از علاجهاى درد مفاصل - كه ذكر خواهيم كرد - از علاج كوژى پشت و باد افرسه - كه ذكر شدند - استفاده كن ؛ زيرا همه در گوهر يكى هستند . اگر سردى و سردمزاجى پشت را به درد آورده است ، از داروهاى تناولى ، ماليدنى و گذاشتنى - كه در علاج سردى و سرمازدگى ذكر شده‌اند - بهره برگير ! اگر مادهء خام بلغمى سبب پشت درد شده است ، بيمار را وسيلهء معجون پيه هندوانهء ابو جهل و حب منتن پاكسازى كن ! اگر سبب خستگى و امثال آن است ، بايد غذاى خوب بخورند ، ماليدنيهاى به اعتدال استعمال شود و روغنهاى به حالت ولرم بر پشت بمالند . اگر جماع اين خرابكارى را كرده است ، علاج كسانى كه به خوبى از عهدهء جماع برنمىآيند كافى است . اگر تشخيص دادى كه از ناتوان شدن كليه است ، علاج ناتوانى كليه را مىدانى ! اگر از پرشدگى رگ بزرگ از خون است ، شاهرگ دست و رگ ميان زير زانو را بزن ! كه فورا درد پشت تسكين مىيابد ، و بويژه اگر روغن گل و امثال آن را بر پشت بمالى تسكين درد صددرصد است . اگر سببش از سببهاى كوژى پشت است علاج كوژى را نيز آموخته‌اى . از آنجا كه اكثرا پشت درد از سرما است ( پشت سرما خورده است ) و در درجهء دوم از ناتوانى كليه است كه بايد به علاج اين دو حالت اهميت بيشتر بدهى . سابقا علاج ناتوانى كليه و