و پرمايه بوده است . زيرا اگر چنين نباشد سبب كوژ شدن پشت نمىشود ، و اگر مادهء كذائى به اين غلظت و پرمايگى باشد كه بر مهرهء پشت اثر گذارد ، بطريق الاولى در سينه خرابكارى كرده است و سينه نتوانسته كه جاى ريه را - چنان كه لازم است - گشاد كند كه نفس كشيدن به خوبى صورت گيرد . و حتما در كار نفس كشيدن خلل وارد آيد و در نتيجه ريه‌ها توان كار را از دست مىدهند . اگر كودكان قبل از وقت لازم و بايسته خوراكهاى غير از شير بخورند ممكن است به كوژى مبتلا شوند . كه اين حالت را باد افرسه ناميده‌اند ؛ زيرا از اثر خوراك نابهنگام خلط داخل بدنشان پرمايه شده و به مهره‌هاى پشت رسيده و اثر بد بر جاى گذاشته است . كوژپشتان ساق باريك دارند ، زيرا كوژى سبب راه بندانهايى در برخى از گدارهاى غذارسان به اندامان مىشود . نشانيها اگر سبب كوژى از اثر روىآورهاى خارج ، مثلا از كتك خوردن ، ضربت بر پشت وارد آمدن و بر زمين افتادن و غيره باشد نشانى ديگرى نمىخواهد ، چرا كه سبب قبل از بيمارى خود را نشان داده است . اگر كوژى از اثر جمع آمدن مادهء رطوبى باشد جاى كوژ شده در لمس كردن نرم است . اگر روغن بر آن بمالى كمتر روغن را برچيند و دير خشك مىشود . همچنين سببهاى رطوبى بودن قبل از وقوع كوژى نيز گواهى مىدهند . اگر كوژى از اثر خشكى باشد خشكى بدن ، تبهاى سخت ، تخليه‌ها و زود برچيدن روغن - كه بر آن ماليده شد - دليلند . علاج اگر سبب رطوبت يا خشكى است ، علاجش علاج فالج و تشنج ترمزاج و تشنج خشك‌مزاج است ؛ كه شامل پاكسازى اگر لازم باشد ، ترك پاكسازى اگر پاكسازى مورد نياز مبرم نباشد ، داروهاى گذاشتنى ، داروهاى پاشيدنى و غيره است و همانها باشند كه در علاج بيماريهاى نامبرده سفارش كرديم . اگر سبب از خشكى نيست و از مادهء رطوبى است داروهاى گيرنده به كار ببر كه زردپيهاى سست شده را محكم كند ؛ زيرا از سست شدن آنها مهره از جاى لغزيده است . داروهاى گرمىبخش استعمال كن كه زردپيها را نيرو بخشد و نيز داروهاى تحليل برنده استعمال كن كه مادهء رطوبى سست كنندهء زردپيها و آنچه را كه به سست شدن زردپيها كمك كرده است از بين ببرد . اگر داروهاى علاجى تنها از جنس گيرنده باشد ممكن است زردپيها را استحكام بخشد اما اگر مادهء بيمارى تحليل نرود ، محتمل است ماده به جاى ديگر منتقل شود . كه اكثرا در اين انتقال و جابجا شدن مادهء بيمارى به پاى بيمار منتقل مىشود و بيمارى فالج پا و امثال آن را سبب مىگردد ،