1 - دشوارزائى يا مرگ جنين در زهدان . 2 - داروهاى تندمزه و گزندهء زهدان كه به زهدان وارد آمده‌اند . 3 - مادهء سيلانى تندمزاج و فشارى كه بر زهدان اثر بد گذاشته‌اند . 4 - زخمى در زهدان رخ داده و گنديده است . 5 - سبب تعفن زهدان ممكن است به دهانهء زهدان نزديك باشد و امكان دارد در ته زهدان باشد . چرك همراه داشته باشد يا نداشته باشد . اگر در ته و ژرفاى زهدان باشد ، حتما رطوبتهاى گوناگون از زهدان مىتراود و شايد بيشتر به دردى و ته‌نشين شراب شبيه است . خوره در زهدان ما سابقا شرح داديم كه از آنچه كه از زهدان مىتراود ، حال خوره‌زدگى زهدان را مىتوانيم بشناسيم ، و در بحث از نزيف خونى كه دردآور باشد ، ذكرى از آن به ميان آورديم . حال مىخواهيم مشخص كنيم كه فرق ميان خوره و سرطان زهدان چيست . اگر خوره موجود باشد ، زهدان خشك و سخت نمىشود ؛ گاهگاهى درد تسكين مىيابد و بويژه بعد از بيرون ريختن آنچه كه بيرون آيد ، خوره را اگر به طرز صحيح معالجه كنند ، زياد نمىپايد و شفا مىيابد . امّا سرطان سبب درد دائمى است تپش هميشه احساس مىشود ، زياد مىپايد و علاجش سخت و دشوار است . علاج بايد قبل از هر چيز به دقّت بيمار را معاينه كنى و شناسنامهء قرحهء زهدان به دقت بررسى شود ؛ آيا قرحه چركين و كثيف است يا چرك و كثافت ندارد ؟ اگر چركين و كثيف است ، اوّل به وسيلهء عسلاب و امثال عسلاب - كه در زهدان تزريق مىكنى - قرحه را از چرك و كثافت پاكسازى كن ! آب‌پز زنبق و مرهمهاى پاك‌ساز قرحه را استعمال كن ! اگر قرحه خوره‌اى است ، مرهمهاى علاج خوره را در زهدان تزريق كن ، بدن بيمار را پاكسازى كن و غذاهاى سازگار با حالت بيمارى بخورند . - ببين كه آيا قرحه همراه ورم است يا ورم همراه ندارد ؟ اگر قرحه هست و ورم هم هست ، قبلا علاج ورم و تسكين درد را به كار ببر - كه بعدا آن را ذكر خواهيم كرد - و در درجهء دوم به پاكسازى زهدان بپرداز ! آنگاه داروهاى بهم آورندهء دهانهء قرحه را به كار انداز . دارويى هست مرهمى ، كه در علاج خراج زهدانى كه هنوز گوشت در آن نروييده است بسيار مفيد است ، با تركيب زير : نسخه : مردار سنگ سفيد شده ، سفيداب و انزروت هريك يك جزء متساوى با موم و روغن گل درهم