أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

305

قانون ( فارسى )

- كه مىدانى به كار ببر و در طرفى كه لازم است و بعدا شرح خواهم داد ، رگ صافن را بزن ! اگر سبب باردار نشدن پيه زياد است ، لازم است بيمار ورزش كند ، غذاى لطيف بخورد ، هيچ‌وقت به حمام نرود و فقط در آبهاى گرم معدنى آبتنى كند ، بايد پاكسازى شود امّا پاكسازى وسيلهء رگ زدن ، حقنه‌هاى گرم‌مزاج ، خشك‌كننده‌هاى گرمىبخش از قبيل ترياق و اتيادريطوس ( ثيادريطوس - نسخه . ) باشد . نبايد شراب سفيد كم‌مايه و رقيق بنوشد ، بايد شراب لاله‌گون خالص به مقدار كم بنوشد . همچنين برداشتنىهاى از راه فرج عسل سپيد و روغن سوسن و مرّ هستند كه بسيار نافعند . اگر باد كار زهدان را بر باد مىدهد و نمىگذارد تخم در زهدان - چنان كه شايد و بايد - آرام گيرد ، علاجش : داروى زيره‌اى ، تناول رازيانهء شامى ، بزر كرفس ، بزر فيجن و بويژه اگر بذر فيجن با آب ريشه‌ها تناول شود ، برداشتنىهايى كه با آب ريشه‌ها ساخته شود تحليل برنده‌هاى باد از قبيل : گند بيدستر ، بزر فيجن و بزر پنج انگشت را استعمال كنند . اگر مانع باردارى خشك مزاجى شديد زهدان است ، علاجش عبارت است از : حقنه‌هاى رطوبت‌زا ، برداشتن پيه‌هاى نرم‌كننده ، نوشيدن شير و بويژه شير بز و خوردن شورباهاى ساده‌اى رطوبت بخش . اگر گناه باردار نشدن به گردن گلوى زهدان است - كه بسيار تنگ شده - دستور علاجش اين است : 1 - اوّل ميل باريك ساخته از سرب را در دهانهء زهدان فرو بر و به تدريج آن را كلفت‌تر و كلفت‌تر كن تا بالاخره دهانه را باز مىكنى ! 2 - مرهم‌هاى نرم‌كننده را بر دهانهء زهدان بمالد و زياد جماع كند . خوردن كلم به نفع بيمار است . به علاوه كرفس ، زيره ، رازيانهء شامى جزو داروهاى راهگشا هستند . گفتيم كه بازدارندهء زهدان از باردار شدن اكثرا از سردى و رطوبت است ، كه خوشبختانه معالجه مىشوند . و ازاين‌رو داروهاى مفيد در بارآورى اكثرا براى علاج سردى و رطوبت در نظر گرفته شده‌اند ، كه اثر سردى و رطوبت را خنثى مىكنند و سبب بارآورى مىشوند . اگر رطوبت با سردى بر زهدان چيره شده است ، براى بيرون راندن آن رطوبت پاكسازى لازم است . در اين زمينه معجونهاى گرم و حقنه مايه‌ها - كه به داد زن مىرسند - عبارتند از : معجون مثروديطوس ( ميترادات ) ، ترياق ، تيادريطوس و داروى كاكنه . داروهاى تناولى كه در اين‌باره خاصيت دارند عبارتند از : 1 - بول فيل ، كه بول فيل بخورند اثر شگفت‌آور دارد و حتما زن را باردار مىكند . زن قبل از جماع و در اثناى جماع كمى بول فيل بنوشد . 2 - خاكهء دندان بزرگ فيل ( عاج ) - كه فورا اثر خوب مىبخشد - بخورد . 3 - ثمر انگدان نيز بسيار خوب است و آزمايش شده است . اين تخم انگدان را به دام مىدهند تا بچهء زياد آورند . 4 - فرزجه‌ها ( برداشتنىها از راه فرج ) را از داروهاى زير سازند و بردارند .