أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

298

قانون ( فارسى )

2 - شايد سوء مزاج همراه مادهء خلط يا رطوبتهاى ناباب باشد كه با آب بارآور در زهدان جمع شود و آب پشت را فاسد كند . 3 - ممكن است سوء مزاج خشكاننده يا بيش از حدّ لازم رطوبت‌بخش يا لغزانندهء زهدان يا ناتوان كنندهء نيروى گيرنده و نگهدارندهء زهدان باشد ، كه اين حالت بسيار رخ مىدهد . 4 - يا اينكه سوء مزاج ، نيروى جذب‌كنندهء آب پشت را ناتوان كرده و چنان كه بايد و شايد نمىتواند آب پشت را جذب كند . 5 - شايد سوء مزاج لوله رگهاى غذارسان به جنين را تنگ كرده است و از راه تنگ ، روزى كم مىرسد . اين تنگ شدن راه آزوقه ممكن است در اثر سوء مزاج گرم يا سوء مزاج خشك يا سوء مزاج سرد باشد . 6 - ممكن است سوء مزاج غذاى ويژه به جنين را تباه و فاسد گرداند ، يا نگذارد غذا به جنين برسد ؛ زيرا كارى كرده است كه زهدان برهم آمده و راهى براى غذا رساندن به جنين نمانده است ، كه مثلا بسيار خشكيده يا از سرما منقبض شده يا به سبب قرحه به هم جوش خورده يا گوشت زائد ازگيلى بر آن روييده است و يا نوعى از خشكى چنان بر زهدان مستولى شده است كه منفذ و گدارهاى غذاى جنين را به كلى بسته است ، كه شايد زهدان به حالت پوست خشكيده درآيد . 7 - شايد زهدان بسيار تر و باتلاغى است و تخم نرينه به تخمى مىماند كه كشاورزان در زمين زاينده ( آبزا ) مىكارند كه بار نمىدهد . 8 - در سرزمينهايى كه معادن آهك زياد و پراكنده است ، آب پشت كسانى كه مزاج گرم و خشك دارند در زهدان بارآور نمىشود . 9 - شايد سبب نرسيدن مادهء غذائى و حياتى به جنين و به خمير مايهء جنين است كه منظورم خون حيض ويژهء جنين است كه زهدان نمىتواند آن را به سوى خويش جذب كند و به جنين برساند . 10 - احتمالا زهدان كج گشته و به سويى غير طبيعى متمايل شده است . 11 - شايد زهدان كاملا برگشته و وارونه شده است . 12 - ممكن است راه‌بندانى در زهدان روى داده باشد . 13 - شايد قبل از باردار شدن دهانهء زهدان بسته شده است ؛ كه اين بسته شدن يا از سخت و سفت شدن دهانهء زهدان است يا زائده‌اى گوشتى ( ازگيلى يا غير از گيلى ) است و يا از قرحهء به هم جوش خورده است و بالاخره ممكن است سرما زهدان را منقبض كرده باشد كه تخم نرينه از اين راه‌بندان نمىتواند بگذرد . 14 - شايد زهدان ناتوان است . 15 - ممكن است زهدان بعد از باردارى ، ياراى در خود گرفتن و نگهدارى جنين را از دست داده باشد . 16 - شايد پيه زياد در زهدان هست و جنين و مايهء جنين را ليز كرده و سر مىدهد . ممكن است در نازائى زهدان بدن نيز دست داشته باشد ، و ممكن است پردهء نازك پيهى ( ثرب ) در اين كار با زهدان همكارى كند . احتمال دارد سبب تنها پيه زياد در زهدان باشد ؛ پيه زياد بر پردهء ثرب