أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

289

قانون ( فارسى )

گفتيم كه در مشيمه فروعى از وريدها و شريانها هست ، حال به بررسى شريان موجود در مشيمه مىپردازيم : اگر سرآغاز بررسى را از مشيمه شروع كنيم ، مىبينيم كه دو شريان از ناف خارج مىشوند و رو به شريان كبير در راهند كه در اين راه‌پيمايى بر مثانه سوار مىشوند ؛ زيرا مثانه نزديك‌ترين ايستگاهى است كه دو شريان بر آن تكيه دهند و به وسيلهء غشاهايى به مثانه پيوند داده شوند كه نلغزند و آسيب نبينند ، از آنجا رو به سوى شريان هميشگى روند ؛ كه در حقيقت تا جاندار داراى جان است ، اين شريان پا به پاى جان با اوست و تا آخر زندگى پايدار است . اينكه تا اينجا بيان شد ، نظريهء اطباء است . اما در حقيقت نبايد مسأله را از ته گرفت ، بايد از سرچشمه پايين بياييم و همان حكايت وريدها را بازگو كنيم . دو شعبه رگ از شريان آمده‌اند و به مشيمه راه يافته‌اند و در آنجا اسكان گزيده‌اند و واجب خود را ادا مىكنند . اطباء گويند : دليل اينكه دو رگ شريانى - كه از شريان رو به قلب بالا مىروند - در راه يكى نشده‌اند اين است كه از مشيمه تا به قلب مىرسند بايد راه دورى را طى كنند و با موانع برمىخورند كه در اين راه دور و پر از مانع كار يكى شدن انجام نمىگيرد و هنگامى كه راه دور تمام شد و به چيزى كه بايد به آن بپيوندند نزديك شدند ، ديگر نياز به يكى شدن نيست . همين اطباء مىگويند : شريان و وريدى كه از قلب و ريه به سوى مشيمه آمده‌اند ، از آنجا كه در آن هنگام يعنى در هنگامى كه جنين در زهدان است ، در كمك كردن به جنين براى نفس كشيدن فايدهء چندانى نداشته‌اند ، كار تهيهء غذاى جنين به آنها واگذار شده و يكى را به ديگرى راه داده‌اند كه در آن نفوذ كند ؛ اين منفذ وقت به دنيا آمدن بچه مسدود مىشود . اطباء همچنين گويند : ريهء جنين كه سرخ رنگ است سببش آن است كه جنين از ريه نفس نمىكشد و ريهء جنين كه كار نفس كشيدن را انجام نمىدهد ، غذايش خون سرخ رنگ لطيف است و اين سرخ رنگى را از آن جهت كسب كرده است ؛ اما همين‌كه بچه به دنيا آمد و هوا با ريه‌اش درآميخت ، رنگش سفيد مىشود . همچنين اطباء مىگويند : غشاى ليف آلود يعنى غشاى وسطى - كه پايين‌تر از مشيمه و بالاتر از يارك است - ( انفس ) از تخم مادينه خلق شده است و از آنجا كه تخم مادينه از تخم نرينه كمتر است ، اين مادهء كم نتوانسته غشا را وسعت دهد . طولانى خلق شده تا جنين را به پايينيهاى زهدان پيوند دهد . همين غشاء در مسير انواع رطوبتها و در تنگنا قرار گرفته ناگزير ريزشگاهى گشاد براى عرق در آن اختصاص يافته ؛ كه واقعا در ارائهء اين نظريه زحمت كشيده‌اند و در واقع دلشان چنين خواسته است . آراء اطباء را در اين زمينه بيان كرديم ، حال به مسألهء نر بودن و ماده بودن جنين و ديگر حالاتش بپردازيم : - چه جنينى نرينه از كارخانه بيرون مىآيد ؟ - در اينجا چند احتمال وجود دارد : 1 - اگر قلب جنين خلق شد و پيش از هر چيز مزاج نر مآبانه بدان راه يافت ، شالودهء نر بودن به ساير اندامان ديگر نيز سرايت مىكند و در نرينگى تمايل به پدر دارد .