أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

271

قانون ( فارسى )

فصل هشتم ساير بيماريهاى بيضه 1 - سختى و رگهاى برجسته در بيضه . گاهى در كيسهء بيضه رگهاى برجسته و پيچيدهء بسيار پديدار مىشوند ، همانند پاغر كه پا را در بر مىگيرد . و اتفاق مىافتد كه باد در كيسهء بيضه مىپيچد و به پريدن پوست خايه مىانجامد . گاهى رخ مىدهد كه ورم سرد بر رويهء كيسه بروز مىكند و در عين حال ورم سخت است . اكثرا چنين روىآورها در طرف چپ پيدا مىشوند ؛ زيرا ناتوانتر از طرف راست است و اصولا بيضهء سمت چپ رگى زايد دارد كه مادهء ناباب بيمارىزا را به كيسه مىريزد . علاجش همان علاج ورم سخت است كه ذكر شده است . 2 - سست شدن كيسهء خايه يكى از بيماريهاى خايه اين است كه كيسهء خايه فروهلد و درازتر از حالت طبيعى شود و ممكن است اين فروهليدن و دراز شدن به بيمارىهاى پليد و وخيم بينجامد . علاج بايد بىدرنگ و به‌طور هميشگى داروهاى گيرنده ( گذاشتنى ، ماليدنى و پاشيدنى ) را در علاج كيسهء فروهشتهء درازشده استعمال كرد . و بيمار كمتر جماع كند . برخى از طبيبان هرآنچه را كه از حالت طبيعى پا فراتر نهاده و بيشتر شده است ، مىبرند و همان اندازه‌اش مىماند كه در حالت طبيعى بايد باشد و جاى بريده را بخيه مىزنند . امّا بهتر آن است كه اوّل اندازهء بريدن را معيّن كنند و محكم ببندند ، آنگاه زياده را ببرند . 3 - آب در خايه و فتق ( غرى ) ما دربارهء آب در خايه و غرى فصل ويژه‌اى داريم كه در گفتارهاى آخر كتاب سوم مىآوريم . 4 - به هم آمدن خايه‌ها اين حالت به هم آمدن خايه‌ها سببش سرماى سخت و نيرو از دست دادن است كه يكى از نشانيهاى بد و ناپسند بيماريهاى سخت است كه در حين بحث از بيماريهاى سخت اين را ذكر مىكنيم .