اگر روناس را بر بيضهء ورم زده بياويزى تأثير بسزا دارد . در شرايطى كه ورم دمل و نزديك به خايه است ، اگر كوشش كنى كه آن را باز كنى مانعى ندارد ، امّا نبايد دملى را سرباز كنى كه به طرف مقعد است ؛ زيرا امكان دارد ناسورى بدخيم شود . در اين صورت بايد آرد برنج را با آب قاطى كنى كه ضماد شود و بر دمل بگذارى تا نگذارد دمل چرك كند و چرك از آن بچكد . در آخرين مرحله ، روغن زنبق همراه مشك را در ذكر داخل كن و يا تنها روغن زنبق را چند بار در ذكر بيمار وارد ساز كه شفا مىيابد و كافى است . فصل دوم ورم سرد در بيضه ورم سرد خايه اكثرا از اثر سوء قنيه و در اثر حالات استسقايى پيدا مىشود و علاجش همان داروهاى رسانندهء ورم گرم است ، از قبيل : آرد باقلى و آرد شنبليله با دوشاب يا آب انگور غليظ ، كه بسرشند و بر بيضه گذارند . داروهاى ديگر نيز هستند كه از قرار زيرند : نسخه : كلم پر يك دست ، انجير پنج عدد . در آب باهم بجوشند تا از هم مىپاشند و بر بيضه بگذارند . نسخهء ديگر كه از بالايى قوىتر است : آرد نخود ، آرد باقلى ، زيره ، پيه كليهء حيوان ، بابونه ، شاه افسر و موم . همه را درهم بسرش تا مرهم شود سپس استعمال كن . نسخهء ديگر : مقل را در ميبه ( شراب سيكى ) حل كن و بر بيضهء داراى ورم سرد بمال و بپاش ! نسخهء ديگر : اگر روغن زنبق را چندين بار در ذكر بيمار بچكانى اثر شگفت‌آور دارد . نسخهء ديگر : مصطكى و انزروت در شراب سياه انگورى و روغن زيتون بخيسند و بر بيضهء بيمار بمالند . روغن كرچك در علاج هر نوع ورم بيضه خاصيت دارد . اگر مشك با روغن زنبق را در ذكر بيمار چكانند بهترين علاج ورم بيضه است .