بدن چيره نمىشود . نه فقط گوهر غذائى لطيف است كه با جماع از بدن بيرون مىرود ، بلكه روان هم پابه‌پاى گوهر لطيف غذايى براى لذّت ديدن و لذت بخشيدن بيرون مىرود . از اين است كه كسانى بيشتر از جماع لذت مىبرند كه از غير خودشان لاغرترند و بيشتر با ناتوانى دست به گريبانند . كسى كه بيش از حد معمول و طبيعى جماع مىكند و در جماع افراط مىورزد ، بدنش سرد و خشك مىشود ، بيشتر مواد از بدنش به خارج راه مىيابند ، حرارت سرشتى و طبيعىاش تحليل مىرود و خسته و ناتوان مىگردد . در اوايل نيروى بدن از اثر حرارت ناشى از مادهء دودى غير طبيعى و بيگانه برانگيخته مىشود و به هيجان مىآيد و از اثر افزونى مادهء دودى موى زياد بر پوست ظاهر مىشود . امّا در نتيجه بدن به كلّى سرد مىشود ، حواس شنوائى و بينائى ناتوان مىگردد ، ساقهاى پا سست مىشوند و به درد مىآيند و به زحمت مىتوانند كه بدن را تحمل كنند و تو گوئى حالت بيمارى صرع سرپوشيده و ناپيدا بر شخص آمده است . ممكن است خلط مادهء سودائى بر بدن چيرگى يابد و پس از آن مادهء خلط صفرائى در بدن مستقر شود . شخص از اثر ناتوانى به سرگيجه مبتلا مىشود و از تارك سر تا نهايت پشتش به مورمور مىافتد و گوشش وزوز مىكند . اكثرا كسانى كه در جماع افراط مىكنند ، به تبهاى سخت و سوزان مبتلا مىشوند و ممكن است جان در راه جماع بسپرند . كسانى كه به افراط جماع مىكنند و از حد طبيعى پا فراتر گذاشته‌اند سرتاسى ، بيماريهاى ناشى از پرشدگى و ضعف در انتظار آنها است . در اثناى جماع پشتشان گرم مىشود و مادهء درد را به سوى خود مىكشد ، شكمشان قبض مىشود و ممكن است به قولنج مبتلا شوند ، بخار در بدنشان فزونى مىيابد ، دهان و لثه و گوشت ميان دندانهايشان بدبو مىشوند و افسرده و پژمرده مىگردند . كسى كه خلط مرارى بدجنس در بدنش جمع آمده باشد ، همين‌كه جماع كرد در خود احساس لرزش و چندش مىكند . كسى كه خلط عفونى در بدنش جمع آمده است ، بعد از جماع بوى بسيار بد از آن مىپراكند . كسى كه نيروى هضم‌كننده در معده‌اش ناتوان است ، از اثر جماع قرقر شكمش معركه مىكند . كسانى هستند كه سوء مزاج بد دارند ؛ اگر جماع نكنند افسردگى بر آنها چيره مىشود و بدن سنگين مىگردد و در عين حال خوابهاى جنسى زياد مىبينند . و اگر جماع كنند معده از ناتوانيى كه دارد ، ناتوانتر مىشود و خشك مىگردد . كسانى كه از جماع كردن مىلرزند يا سردشان مىشود يا كمى احساس نفس‌تنگى مىكنند يا قلبشان به تپش مىافتد يا چشمشان به گودى مىگرايد و يا از اثر جماع اشتهاى خوراكشان نمىماند ، بهتر آن است كه از جماع كردن دورى جويند . براى كسى كه بيمارى سينه دارد ، يا نيروى جسمانيش ناتوان است جماع خوب نيست . كسى كه معدهء ناتوان دارد ترك جماع براى او بهتر از هر چيزى است . جماع كردن با زنانى كه فاحشگى مىكنند بسيار زيان‌آور است .