أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
210
قانون ( فارسى )
نسخهء ديگر : بيخ هميشه بهار و كهربا از هريك يك جزء ، ساذج نيم جزء ، شب ( زاج بلورى ) يك ششم جزء ، گل ارمنى يك جزء و نيم . از اينها قرص بساز و بيمار به وزن تا يك مثقال و نيم از آن را با افشرهء ميوههاى قبوضيت بخش بخورد . نسخهء ديگر كه در آن داروى مخدر به كار رفته است . زعفران ، دانههاى اسپند ، ثمر پنيرك دشتى و افيون از هريك به وزن دو درهم ، مغز بادام برگزيده و خوب سه عدد و نيم . بيمار به اندازهء يك عدد فندق از آن بخورد . نسخهء ديگر : پوست بيخ مهر گياه بو داده ( برشته ) ، رازيانهء شامى بو داده و بزر بو دادهء كرفس از هريك به وزن سه درهم ، خشخاش سياه به وزن دوازده درهم . همه را با شراب سياه انگورى بسرشند و به وزن يك درهم تناول شود . نسخهء ديگر : سوختهء شاخ گوزن و كتيرا هريك يك جزء متساوى . خرد و خاش و ساييده شوند و با آب آس بخورند كه بسيار سودرسان است . داروى تركيبى زير را اطباى پيشينه بسيار پسنديده و ستودهاند . نسخه : دانههاى ثمر انار بيابانى ( مغاث ) از نوع خوبش سى عدد ، بزر خيارچنبر خوردنى به وزن يك مثقال ، دانههاى ثمر صنوبر دوازده عدد ، بادام تلخ پوستكنده نه عدد ، ثمر گياه پنيرك به وزن سه درهم . بيمار ناشتا به وزن يك درخمى بخورد . اگر خون شاشيدن منشأ از مثانه داشته باشد ، بايد داروهاى تناولى و ادرارآور ، نيرومندتر و اثربخشتر از داروهاى كليه باشند ، به ترتيب زير : ابر مرده را در سركه خيس كن و بر اطراف مثانه و بر هر دو مجراى از كليه به مثانه و غيره بگذار ! داروهايى را كه به بيمار تزريق مىكنى از قبيل : افشرهء بارهنگ ، افشرهء گياه هفتبند و افشرهء خرفه باشند . قرصهايى كه در اين حالت بسيار بهره رسانند عبارتند از : قرص زاج بلورى و كتيرا و قرص مخدرات - كه ذكر شدهاند - سوختهء شاخ گوزن ، كهربا ، سنگ شادنه ، صمغ عربى ، مازو ، افشرهء شنگ ، گلنار و كمى شب ، سوختهء ارزيز شسته و مقدارى كم از افيون و بنگ كه همه در علاج خون شاشيدنى كه از مثانه باشد مفيدند . و نيز در علاج بند آوردن خونى كه از مثانه آيد ، بادكش گذاشتن بر تهيگاه ، باسن و بر زهار خوب است كه خون را بند آورد . پس از بند آوردن خون ، به معالجهء باز داشتن خون از لخته شدن بپرداز - كه دستورش را سابقا ذكر كردهايم - بيمار نان را در دوغ تريد